Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

der verheven aard, als rasverschil én het verlangen naar den voorrang, daarin zeer belangrijke factoren zijn geweest. En dat in dezen oorlog onwaardige beweegredenen, als naijver op groote oeconomische ontwikkeling, wraakzucht en begeerte naar de opperheerschappij, een bizonder groot gewicht in de schaal hebben geworpen, is zonder eenigen twijfel. Schrijvers in de verschillende landen mogen als hunne meening hebben uitgesproken, dat ieder volk eene plaats in de zon mocht en moest hebben oml door samenwerking over en weer een betere maatschappelijke wereldorde in het aanzijn te roepen, de regeeringen hebben die schrijvers verloochend en een strijd ontketend, die naar de meening van sommigen hunner leiders moet voeren tot volkomen vernietiging van den tegenstander, vooral oeconomisch. Om dit te bereiken werd zelfs de oeconomische kracht der kleine staten zooal niet gebroken dan toch aan knellende banden gelegd. Men heeft daarbij over het hoofd gezien, dat de volkeren, wien men zulk een algeheele vernietiging in uitzicht stelde, zich zullen verweren tot den laatsten droppel bloed, en dat zulk eene vernietiging niet mogelijk is zonder zelfvernietiging. Wordt deze oorlog tot het bittere einde gevoerd — en het schijnt dat men dit oogmerk nog altijd vasthoudt —, dan zal het einde noodzakelijkerwijze zijn niet dat enkele groote mogendheden worden vernietigd, doch dat gansch Europa, d.w.z. het gansche westersche beschavingswerk van eeuwen her, wordt vermorzeld en Europa ten prooi wordt gelaten aan den eersten den besten staat uit een ander werelddeel, die uitbreiding van gebied begeert.

Dit alles geschiedt niet onder de leuze: „Ik heb de „macht". Dan ware het nog te verdragen. Iedereen weet, dat macht niet gelijk is aan recht en dat een beroep op macht beteekent het begaan van onrecht. Maar men heeft voortdurend gesproken van zijn recht en zoodoende

Sluiten