Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

gelijkheid samenwerken aan het gemeenschappelijke doel.

Niet alle staten evenwel verkeeren reeds thans in zulk een stadium van ontwikkeling, dat van hen eene voldoende zelfstandigheid mag worden verwacht. Dit spruit voort uit verschillende redenen. Maar daarenboven verdient het zeer ernstige overweging, bij de vorming van den statenbond oudere en jongere volkswenschen zoo mogelijk in vervulling te brengen om daardoor gedachten aan grieven (welke weder een middel zouden zijn om oorlogsgedachten te doen kweeken) en daarnevens zeer ernstige misstanden weg te nemen. Te meer nu door den oorlog geschapen toestanden daartoe gereedelijk aanleiding geven. Aan den eenen kant zal daardoor worden verkregen eene zekere voldaanheid bij beide oorlogvoerende partijen, dat bereikt wordt het edele doel van herstel van recht; aan den anderen kant zal de wederzijdsche opoffering, welke daarvoor noodig is, toonen, dat beide partijen voortaan wenschen eene verhouding der volkeren, gegrond op het recht en niet op de macht. De zedelijke uitwerking dezer beide beginselen zal èn voor het volk, dat onrecht wilde herstellen, èn voor het volk, dat daartoe zich (zooals men het ten onrechte noemt) eene opoffering getroost, bizonder groot zijn. Met betrekking tot dit punt evenwel is groote beperking in acht genomen in het hierachter volgend plan. Uitsluitend wordt daarin gesproken over den door den oorlog geschapen toestand. Dat in deze richting meer recht is te doen, weet een ieder 1

Tegenover den toestand van bescherming, van niet volkomen zelfstandigheid, waarin o.i. eenige staten en deelen van staten moeten worden geplaatst, wordt echter de verplichting uitgesproken voor den staat, die beschermt, om zijn beschermeling zoo spoedig doenlijk op te voeden tot zelfstandigheid. Het ideaal toch is niet een bond van enkele machthebbers met satellieten, maar een bond van

Sluiten