Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Op Java ^bestond er maar ééne belasting. Zij rustte op den grond. Alle andere heffingen waren in den beginne buitengewone leveringen, die als aanhechtsels en toevoegsels der eenige belasting bleven bestaan.

Iedere belasting vloeide in de kas van den Vorst, met uitzondering van hetgeen werd opgebracht van het gedeelte Jiouwgrond, dat tot ambtelijk bezit was afgezonderd.

Tractementen en soldijen immers bestonden er niet, maar (5*. ieder, die van het Bestuur was of daarmede in betrekking

stond, kreeg in plaats daarvoor eene hoeveelheid bouwgrond.

Het apanage heette »loenggoeh", en bestond nu eens in uitgestrekte landstreken, dan weer uit geheele dorpen of uit enkele bahoe's sawah. De hoeveelheid, die ieder ontving, drukte de Javaan uit door »sa-adjangan sa oejah trasiné".

«Adjangan" is hel bord gekookte rijst, dat men krijgt opgeschept, en »oejah trasiné" de daarbij behoorende toespijs.

Volgens Javaansch begrip heeft niemand meer noodig om genoegelijk te leven, maar geen begrip is rekbaarder, daar het bord rijst met de trassi en het zout voor den een de staatsie, die hij voor zich zeiven en zijne familie voeren moet, omvat, en het zich voor den ander bepaalt lol heigeen de spreekwijze woordelijk uitdrukt.

Ieder apanagehouder mocht hetgeen hem was toebedeeld desnoods zelf bewerken. Dit gebeurde wel eens als hel ambtelijk bezit enkele bahoe's bedroeg, maar was ondoenlijk voor de grootere uitgestrektheden.

Men sloot dus overeenkomsten tot eene zekere opbrengst, en wel met den persoon, die den overigen grond der desa reeds van den Regent had gehuurd, omdat het gebruik en de politiek zulks vorderden. Men wilde toch geen twee hoofden over de desa en wie den grond in huur had, was rechtens desahoofd.

I Het desahoofd moest de opbrengst leveren, heizij aan den / plaatsvervanger van den Vorst, hetzij aan den apanagehouder.

De hoeveelheid werd geheel bij admodiatie bepaald, waarbij de regels van vraag en aanbod werden toegepast, lang voor ze beschreven waren. Daar de opbrengst voor een groot

Sluiten