Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

onbeduidende levering drukte zwaar op den kleinen man door al hetgeen levens moest opgebracht worden voor elke sport van de hiërarchieke ladder, waarlangs het gevraagde uit de onderste rangen der Javaansche maatschappij naaide bovenste moest. En vaak kwamen zij terug en zij drukten zwaar, die «beden en schotten", zoo dat de mindere het niet meer kon opbrengen.

Terwijl de sommen en de producten, die in handen van de Regeeriug of van de Compagnie kwamen, klein konden heeten, werd van de bevolking door haar eigen hoofden,

even als door Europeanen en Chineezen elders, zooveel afgenomen, dat zij niet meer beslaan kon.

Daarvan weer, dat, wie den eisch deed, slechts te maken wilde hebben met wien onmiddellijk onder hem stond, en hel voor deze geene verontschuldiging was als zijn mindere aan het verzoek nog niet voldaan had. Zoo hielp het op het einde der vorige eeuw den Regent van Demak, die . achterstallig was met het rijstcontingent, niet, dat zijne minderen hein nog niet betaald hadden, want hij moest alles verpanden, tot zelfs de knoopen van zijne kleeding, om toch maar aan de opgelegde verplichtingen te voldoen.

Zooals de meerdere zich lot het desahoofd verhield, zoo was de verhouding van deze tot zijne desalieden.

De grond zelf werd J)et hoofd toegewezen in djocng's. Oorspronkelijk misschien eene steeds gelijke vlaktemaat van 4 bahoe's groot, werd de djoeng kleiner of grooler naarmate zij dichter of verder lag van de middelpunten van bevolking. Zoo was ze in Semarang en Djapara 8 tot 10 bahoe, in Soerabaja en Pasoeroean van 15 lot 25, in Banjoewangi 50 bahoe's groot, en werd oorspronkelijk alleen van sawah's gebruikt. Omdat men later ook apanages vormde in streken,

waar boscli bijna de geheele uitgestrektheid bedekte, werd ook de djoeng daarvoor gebruikt en omvatte dan honderden bahoe's. Zulke djoeng's zal wel Raffles bedoelen, waar hij van den onbebouwden grond in de Preanger vermeldt, dal de dorpen er zich een recht op toekenden, met uilsluiting van ieder ander.

Sluiten