Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

veel bamboe aan de oevers, of waar marmer en kalk in onuitputtelijke hoeveelheid en met zekerheid van afzet slechts voor het bijeen rapen liggen.

Landrente dan wordt geheven van sawah's, tegal's, erven en gogo's.

Bij het bestuur worden de sawah's onderscheiden in *lph", 'sedem" en vljétigkar" en, dank zij de onderzoekingen naar de productie en de onderscheiding daarbij in n°. 1, 2 en 3, verdeelt de Javaan thans ook, al bestaat er geen verschil, zijn sawah's evenzoo in drie soorten en duidt die door dezelfde namen aan. Meer dan eens kwam het voor, dat men de hoeveelheid sawah's eerst in die soorten had gedeeld en dan later op het terrein moest bekennen, dat er eigenlijk geen verschil bestond, doch niet dan na allerlei schijnredenen te hebben aangevoerd om de verdeeling ingang te doen vinden. Zoo beweerde er een, dat hij den grond loh had genoemd, omdat het water er warmer was; een ander maakte dien juist daarom tjëngkar. Zoo zeide men elders, dat de sawah's tjëngkar waren, omdat de rotslaag zoo nabij de oppervlakte lag, terwijl wij voeten diep groeven zonder dezelve te bereiken.

Een vaste regel is het, dat ieder zoo weinig mogelijk loh, zoo veel mogelijk tjëngkar tracht op te geven, want men weet, dat naar die mate de belasting lager wordt. Zeer dikwijls evenwel bestaat er verschil in waarde, dat de bevolking zelve uitdrukt door verschillende woorden, juister dan loh en tjëngkar, wier beteekenis altijd betrekkelijk is: wat tjëngkar toch zou heeten in eene vruchtbare landslreek wordt loh in een onvruchtbare, terwijl de gewone beteekenis van loh, op moeras en op berghellingen toegepast, den slechtsten grond aanduidt.

Lob en tjëngkar zien zoowel op het water als op den grond. Voor water beleekent het eerste woord overvloed, in tegenoverstelling van tjëngkar, dat gebrek aangeeft. Voor grond beteekent loh de aanwezigheid van eene laag veel humus bevattende aarde, die bij aanraking met water spoedig tot modder wordt, in tegenstelling met tjëngkar, waar die

Sluiten