Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

der aandeelen dikwijls raidden door *kotak's" heenloopen, heeft ieder zijn tegal bijna zonder uitzondering door paggër's of slooten afgescheiden.

X De algemeene naam van den niet te irrigeeren bouwgrond in de vlakte is tegal, die naarmate van het communaal of individueel bezit «tegal bakoe", of »jasanwordt genoemd. Ligt zij bij en om de erven, dan heet zij > tegal pëkarangngan', en op de uiterwaarden »tegal selrèn" of «èstrênnan".

De tegal sëtrén vonden wij nooit verkocht of verhuurd, evenmin als de velden, die veraf liggen, omdat deze, op de hellingen der heuvels gelegen, door den overvloed van ontginbareu grond_geene waarde hebhcn, en omdat gene, ingeklemd zijnde tusschen bergen, er het eenige vlakke terrein vormen, dat door zijne vruchtbaarheid en gemak van bewerking te veel voordeelen aanbiedt om er zich van te ontdoen.

De huurwaarde wisselt af van drie tot dertien gulden per bahoe. In de dichtst bevolkte streken, en als de grond pas voor de Gouvernements suikercultuur is gebruikt en dientengevolge eene diepe bewerking heeft ondergaan, verkrijgt men eerst dien hoogsten prijs, doch gewoonlijk is zij niet meer dan f 7.50 per bahoe. De koopprijs beweegt zich tusschen vijftig en honderd gulden per bahoe, met dien verstande, dat in de nabijheid der hoofdplaats die aanmerkelijk stijgen zou. Hoeveel de stijging evenwel is, kunnen wij niet opgeven, omdat wij daar geen enkel voorbeeld van verkeer kunnen vinden.

Wij vermeldden reeds, dal de meeste tegal's hoofdzakelijk uit zand bestaan. Is dit met klei gemengd, dan geeft men den naam »bësoek", *gëmbroeng", »bëkikoek", of »kentjeng", al naarmate van de streek, waar zij ligt, en anders heet zij »lémah pasir", als het zand fijn is, of »grëges" en »gragal", als het door de grove korrel »op zout gelijkt".

Toen het water er nog kon gebracht worden, was de grond goed, en bleef zoo ook eenige jaren, totdat het door bovenliggende ontginningen er niet meer heenvloeide. Evenals op de pas omgekapte bosschen van Ngoenoet, kwamen er oogsten van 18 en 20 amët's padi per bahoe menigvuldig

Sluiten