Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

daar dat de landheer, die zijn grond aan één verpacht had, bij den afloop van het contract er van 20 tot 50 lieden op vindt, allen gelijke rechten bezittende om de pacht te vernieuwen. Gelukkig dat de verdeeling van den grond hier in een tropisch land verder kan gaan dan elders, en dat zulke • Zwergwirthschafte", zooals de Duitscher die noemt, door een enkel misgewas de bezitters niet soms reddeloos ongelukkig maken.

In alle geval mag de tegal-verbouwer zich niet afhankelijk stellen van het zeer groole verschil, hetwelk de prijzen der levensmiddelen, behalve die der rijst, aantoonen. Dien waarborg heelt hij in de teelt van handelsgewassen, welke altijd hun prijs behouden. Is daarin eeue groote wisseling merkbaar, dan is zulks minder een gevolg, ten minste naar wij opmerkten, van de hoeveelheid, dan van de hoedanigheid der aangeboden waren.

Van September tot November komen die levensmiddelen in zulke groote hoeveelheden ter markt, dat zij zonder waarde zijn. De sawah-bezitters toch hebben de gewoonte om hunne rijst te bewaren, en de opbrengst der polowidjo, welke grootendeels in die maanden rijp wordt, tot afbetaling hunner landrente te gebruiken. De tegal-bezitters, die hunne padi in April oogsten en intusschen alles hebben opgebruikt, zonder iets van de landrente te voldoen, moeten nu ook aan het betalen, en liever dan daartoe iets af te zonderen van hun tabak, indigo en suiker, hetgeen zij later toch moeten doen, beginnen zij ook al met tegen eiken prijs de voedingsmiddelen te verkoopen. Honderden opkoopers maken daarvan gebruik en voeren naar elders uit, hetgeen langzamerhand van de hand gezet, een veelvoud der waarde hebben zou, en hier toch zou opgebruikt worden. Maar ook afgescheiden van deze omstandigheden, er is nog iets, wat de boer terughoudt van het planten van voedingsmiddelen. Alles, wat tot de toespijzen behoort, is van beperkt gebruik. Indien er dit jaar veel lombok en tèrong werd geplant, zou de prijs zoo dalen, dat hij niet eens de moeite van het plukken beloonde. Dit weet men, en plant eerst zulke gewassen na eens te hebben rond-

Sluiten