Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

rand der wildernis een stuk grond te nemen en tabak te planten. Zich dan voedend met knolgewassen, die hij voor het graven heeft of met wat djagoeng, die hij aan de naaste hoeven, waar hij een onderkomen vindt, soms voor hel vragen krijgt, wacht hij, inlusschen zoo weinig mogelijk aan den grond doende, den oogst af.

Ook de lieden uit de sterk bevolkte oorden, die in deze streek den overvloed van grond vinden, welken zij ten hunnent missen, werken niet beter. Evenals in Hongarije, Portugal, Spanje, waar de landbouwende bevolking dan eens dicht op elkander en dan weder zeer verspreid woont, verlaat op Java de boer' zijn dorp 0111 maanden lang, van dat het zaad wordt uitgelegd tot dal de oogst binnenkomt, in eene hut bij de wildernis te wonen, en slechts bij buitengewone gelegenheden in dien tusschentijd naar huis terug te keeren. Wel is zijn bedrijfskapitaal soms grooter dan dat van den zwerver, die hein voorging, en lijdt hij minder gebrek, maar van beiden is de vestiging slechts tijdelijk en de grondbewerking naar evenredigheid slecht.

Beter, maar in lang nog niet zooals het behoort, werkt de jonge man, die het met zijne vrouw te nauw vondt op de vaderlijke hoeve; wij verklaarden die woorden van hel Javaansche begrip reeds boven; en zich voor goed is gaan afscheiden. Hij heeft voldoenden voorraad en dikwijls nog hulp van het ouderlijke huis, doch hij heeft zooveel arbeid voor den aanleg van zijn erf noodig, dat hij den grond verwaarloost. Trouwens de tabak groeit op den bijna maagdelijken bodem van zelf. Wil het nu maar regenen, dan verkrijgt zij van zelf de eigenschappen, die haar voor de Europeesche markt geschikt maken. Daarbij, de bladeren worden aan den stengel verkocht en de zware kosten voor het kerven worden gespaard. In eens komt dan, door den gelijktijdigen oogst en door den grooten prijs, dien desniettegenstaande het gewas behoudt, een oogenblik, dat leeftocht en overvloed tegelijkertijd verkregen worden. Dan kan levens de Staat zijn aandeel geruslelijk eischen, met de zekerheid, dat het niet tot bezwaar van den producent zal strekken, en de

Sluiten