Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

NANGKA.

Bijna op elk erf komt de nangka voor. Men kent hier zeven soorten, waarvan de 'dandang", de grootste en de *kend.il", de kleinste is, terwijl de zeldzame »tjèlèngopmerking verdient door de onder den grond aan de wortels gezeten vruchten. Door afleggers, >tjangkok", kan men dien niet voorttelen. Dit moet geschieden uit de pitten, 'beton", liefst in den vruchtzak, •kasocllan" of »këmlodm". besloten, en soms nog wel voorzien van het eetbare vleesch, •njamploengngan", waardoor het vleesch van den toekomstigen boom zoo veel dikker zou worden. Na tien jaar, soms vroeger, heeft men vruchten, doch het duurt wel tweemaal zoo lang voor de boom volwassen is. Trouwens bet geldt voor alle boomen; het meest geven zij niet in de eerste jaren van vruchtdragen, evenmin als in de laatste. Een boom in de eerste jaren van den bloei heet "belik"; op het einde van zijn leven »arang arangngi"; in den tijd van de grootste opbrengst vmèpêg". Op lage gronden sterft hij spoedig, maar aan den voet van het gebergte bereikt hij een hoogen ouderdom Daar vertelden oude lieden, dat door hen aangewezen boomen, er reeds stonden toen hunne grootvaders jong waren. De nangka bloeit met hel uitscheiden der regens. De mannelijke bloesem heet y>babal", als hij jong en »madoe koetjing", als hij uitgebloeid is. De knoppen met de schutbladen, *angkoep", duren veertien dagen, en hel loopt twee maanden aan voor men jonge vruchten, als eene vuist en iets grooter, »gon", heeft. De geschikte ontwikkeling om haar als groente te gebruiken, hebben de vruchten eene maand later, als zij een kinderhoofd groot zijn, »kétèwè'Weer eene maand later heeft men den tijd ygemabes", als de vrucht plukhaar is en de steunblaadjes aan den steel, »kitir", verdrogen. Na een achttal dagen is de vrucht rijp, hetgeen men onderzoekt door het doffe geluid, wanneer men een slag er tegen geeft. Aan den nangka besteedt men eenige zorg voor het onderhoud, daar de straf anders dadelijk door kleine en slechte vruchten volgt. Dat onderhoud is een werk voor mannen, daar weer alle zorg niets zou

Sluiten