Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

De boom moet dan »kadi" wezen, want na een jaar te zijn afgetapt is de opbrengst tot de helft verminderd, en na twee jaar beloont de opbrengst niet meer de moeite. De Javaan beproefd den omgekapten boom eerst, of het waard is de sago te winnen, door eene bijl in het merg te slaan, die er uit Ie halen, en te zien of de snede goed bedekt is met het op melk gelijkende vocht. In het laagland, dicht bij de hoofdplaatsen, waar het moeielijker is aan den kost te komen, doet men het sago kloppen om het meel, dat meer uitdijt dan dat van rijst, voor de dawët te gebruiken. De stukken arèn worden dan door zorgvuldige verwijdering der bladstelen, een arbeid waaraan per boom twee menschen voor een geheelen dasr genoeg hebben, tot rollen gemaakt, aan weerskanten in het midden van het merg van een dunnen bamboe voorzien, bij wijze van as, waaromheen een touw komt, om zoo de stukken vele palen ver voort te rollen.

Elke inzameling in de hoschen geschiedt met de meeste ruwheid, bij wijze van roof, den boom vernielende om de vruchten er af te trekken, als het niet gemakkelijker is de afgevallene op te rapen; de sirih- en staart peperstruiken afhakkende om niet te hoeven te klimmen; den rottan verwoestende, om er eenige bladstelen af te halen. Men verbeelde zich een arèn, die tien jaar noodig heeft om te groeien, in eens vernield door het hart, de zoogenaamde palmkool, er uit te kappen, en om dit werk gemakkelijker te maken, den boom eerst omwikkeld met eene vuurkolom, die alle varens en vezels verschroeit en het hart zelf verwelken doet!

Door alle tijden van het jaar heen evenwel is er in het bosch wat te vinden, dat den zoeker voedsel of waarde biedt, soms meer, soms minder, maar gemiddeld toch voor 25 cents daags. Niemand, die een bosch niet te ver heeft van de woning, behoeft gebrek te lijden. Waar bouwland is, en geoogst wordt; het blinkt bijna paradoxaal; moet men altijd van November tot Mei naar de^i voorraad levensbehoeften zien; bij de wildernis kan men zulk onderzoek nalaten. En de Inlander gaat liever zijne verdienste in het bosch zoeken, dan te werken op de naburige perceelen, waar tot tweemaal

Sluiten