Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

kant te Dronrijp en aanvaardde in 1723 het hoogleraarsambt aan de academie te Franeker, waar hij in 1787 overleed. Als Bijbelverklaarder maakte hij zich verdienstelijk door commentaren op: „Genesis" (1747), „Jeremia" (1766), „Ezechiël" (1790), „Daniël" (1745), „Zacharia" (1787), „Maleachi" (1788), en vooral op de „Psalmen" (7 dln., sedert Verder noemen wij zijn „Institutiones bistoriae ecclesiasticae V. et N. T." (7 dln., 1768).

Venema, Gerardus Azings, een Nederlandsch wis- en natuurkundige, geboren te Sappemeer den '26"'™ Maart 1808, ontving zijn eerste opleiding aan de inrichtingen van onderwijs aldaar en ontwikkelde zich verder door eigen studie. Op ruim 20-jarigen leeftijd werd hij benoemd tot turfmeter, standplaats te Heerenveen, en in 1854 tot burgen; • ster van Winschoten. Hij werd in 1865 gepiaaUt als chef aan het bureau voor statistiek op het Provinciehuis te Groningen. Tevens was hij in de betrekkingen van ijker en van schoolopziener werkzaam. Als lid van de Provinciale Staten

nam hij een zeer werkzaam aandeel in de verbetering der scheepvaartkanalen en de nieuwe kanalisatie van de provincie. Als lid der Internationale Commissie was hij werkzaam tot regeling der afwatering van de grensprovinciën en ter verbinding van de Nederlandsche met de Pruisische kanalen. Door den senaat der Groninger Hoogeschool werd hij in 1864 eershalve tot doctor in de wis- en nar tuurkunde benoemd. Hij was lid van verschillende geleerde binnen- en buitenlandsche genootschappen en overleed te Groningen den 308ten November

lö/ó. van zijn geschniten noemen wij: „Het albakenen van lange rechte lijnen op het veld, in toepassing beschouwd bij het verlengen van zwetslooten" (1847), „Over de balans en het wegen" (1848), „Nieuwe eenvoudige verklaring van de veranderingen, die de kusten van ons land langs de zee, de wadden, de zeeboezems en de groote stroomen ondergaan hebben" (1849), „Over het meten en wegen van granen, zaden en andere zelfstandigheden" (1851), „Proeven eener nieuwe en eenvoudige methode voor het verdeelen van rechten kromlijnige stukken grond van meerdere of mindere uitgestrektheid" (1852), „Over het dalen van de noordelijke kuststreken van ons land" (1855), ,,Proeve van een ontwerp voor het waarnemen der waterstanden in de provincie Groningen" (1855), „De Dollard, of geschied-, aardrijksen natuurkundige beschrijving van dezen boezem der Eems" (1855) „De hooge venen en het veenbranden" (1855) en „Verbetering van de kanalen in de provincie Groningen, in verband beschouwd met de plannen van den Commissaris des Konings in die Provincie" (1866).

Venendaal, een gemeente in de provincie Utrecht, 1135 H. A. groot met (1910) 5957 inwoners, wordt begrensd door de Utrechtsclie gemeenten Rhenen, AÏnerongen en Renswoude en door de Geldersche gemeente Ede. De bodem, die uit diluviaal zand en laagveen bestaat, maakt deel uit van de Geldersche vallei. De voornaamste bezigheden zijn landbouw en nijverheid. Tot de gemeente behoort de westhelft van het vlek Venendaal (zie aldaar) en de buurten Middelbuurt, Den Hondzenelleboog en Den Haspel. Oorspronkelijk maakte dit gebied een deel uit van de heerlijkheid Rhenen en van de Rhenensche Venen. Na de omwenteling

van 1795 kreeg het dorp een zelfstandig bestuur, in 1807 werd het met Geldersch Venendaal (een gedeelte van de gemeente Ede) tot één gemeente vereenigd. In 1815 werden echter de beide deelen weer gesplitst.

Venendaal, een plaats, deels in de Utrechtsche gemeente Venendaal, deels in de Geldersche gemeente Ede gelegen, bezit een station van den staatsspoorweg Utrecht—Arnhem en een station van den Hollandschen spoorweg Amersfoort—Resteren. Men vindt er een Hervormde kerk en een synagoge. Verder zijn er een aantal katoen- en wolfabrieken, tabakskerverijen, een sigarenfabriek een bierbrouwerij enz. Het vervoer van landbouwen nijverheidsprodukten heeft voor een groot deel langs de Bisschop-Davids Grift plaats. Er worden drukke weekmarkten gehouden, in Juli is er een bijenmarkt.

Venerablle of Hoogwaardige noemt men in de R. Katholieke Kerk de gewijde hostie (zie aldaar), welke in den monstrans (zie aldaar) bewaard wordt.

Venerische ziekten. Zie Geslachtsziekten.

Veneti was bij de Ouden de gemeenschappelijke naam voor 5 volkeren van verschillende afstamming: 1° die op de N. kust van Klein-Azië, waarvan reeds in den „Ilias" melding wordt gemaakt; 2° de Veneti op het Balkanschiereiland; 3° de Veneti, ook Eneti of Heneti geheeten, in het N. van Italië. Zij behoorden waarschijnlijk tot den Illyrischen stam. De overblijfselen van hun taal zijn nog niet ontcijferd. Zij muntten uit door een oude beschaving en dreven reeds vroegtijdig handel. Met de Romeinen verbonden zij zich reeds in de oorlogen van deze tegen de Galliërs (225); ook in den tweeden Punischen Oorlog waren zij met de Romeinen verbonden. Hun land, Venetia, werd gewoonlijk van Gallia Cisalnina onderschei¬

den. De voornaamste steden waren: Patavium (Padua), Vicetia (Vicenza), Altinum (Altino), Tarvisium (Treviso), Opitergium (Oderzo) en Feltria (Feltre); 4° de Veneti of Venetes op de W. kust van Gallia Lugdunensis in het tegenwoordige Bretagne, die zich van alle Galliërs het meest met de zeevaart bezighielden en een soort heerschappij over den Atlantischen Oceaan uitoefenden. Zij werden in 56 v. Chr. door Caesar onderworpen. Hun hoofdstad, Dariorigum, heet thans Vannes; 5° de voor het eerst door Plinius en Tacitus vermelde Slavische Veneti (juister Veneden), de O. lijke buren der Germanen, welke het midden van het Weichselgebied bewoonden en wier naam in dien der Wenden is bewaard gebleven.

Venetia was de naam van het land der Veneti

(zie aldaar).

Venetiaansche lak is een roodhoutlak, bereid door aan een met aluin vermengd aftreksel van roodhout zetmeel of krijt toe te voegen.

Venetië (Italiaansch = Venezia), een Italiaansche provincie in het O. van Opper-Italië, grenst aan de provincies Rovigo, Padua, Treviso en Udine en aan de Adriatische Zee. De oppervlakte bedraagt 2420 v. km., het aantal inwoners (1906) 414 061. Zij wordt verdeeld in de distrikten Chioggia, Dolo, Mestre, Mirano, Portogruaro, San Donè, di Piave en Venetië.

Venetië (Italiaansch = Venezia-, zie den plattegrond, de hoofdstad van de provincie Venetië

Sluiten