Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Wapen van Venetië.

(zie aldaar), een belangrijke handels- en oorlogshaven aan de Adriatische Zee, ligt op 45° 26' N. Br. en 12° 20' O. L. aan de westkust van de Golf van Venetië, op 117 eilandjes, die men tot 3

-—i groepen kan vereenigen. Deze

I r ?. _ i -i i -t en

eiianaen zijn uoor ± Ka' nalen gescheiden en door 378 bruggen verbonden. De stad heeft een oppervlakte van 7,5 v. km. en is door een in 1845 voltooide spoorwegbrug met het vaste land verbonden. Er gaan spoorwegen vanVenetië uit over Padua naar Bologna en Verona en over Tre.iso naar Pontebla en Cormons. Het klimaat is

zacht en gelijkmatig, de lucht is vochtig en stofvrij. In 1884 werd de Brentawaterleiding aangelegd, en in 1890 een nieuwe waterleiding van Castelfranco uit.

Venetië wordt verdeeld in de distrikten San Marco, Castello, Cannaregio, San Polo, Santa Croce en Dorsodura. De zuidelijke eilandengroep Giudecca is van de beide andere door het Canale delle Giudecca gescheiden; tusschen deze twee bevindt zich het Canale Grande. In het O. staan het Canale della Giudecca en het Canale Grande door het Canale di San Marco, het groote havenbekken, met elkander in verbinding, waaruit smalle waterstraten (parti) tusschen lange, zandige landtongen (lidi) in zee uitloopen. Aan de zeezijde worden de lidi door sterke steendammen (murazzi) beschut. Over het Canal Grande liggen drie bruggen n.1. Ponte di Rialto (1588—-1592 door Antonio da Ponte gebouwd), die 48 m. lang en 22 m. breed is en uit één enkelen marmeren boog van 28 m. spanning en 7,5 m. hoogte bestaat, de hangende ijzeren brug Ponte dell' Accademia (1854) en de brug bij het station (1853). Het verkeer heeft door gondels en kleine stoomschepen plaats. Voor de voetgangers dienen de straten langs de oevers (fondamenta), de smalle kaden (rii) en nauwe stegen (calli en rami).

De huizen zijn uit baksteen en marmer gebouwd; men vindt er een groot aantal prachtige, gedeeltelijk verwaarloosde paleizen. De fondamenten rusten op eiken palen, die door het slib 3—9 m. in een harde mergeÜaag zijn gedreven. Het middelpunt van de stad is het St. Marcusplein. Het vormt een groot langwerpig vierkant, aan drie zijden door prachtige gebouwen omgeven en aan de vierde zijden afgesloten door de St. Marcuskerk; het is 176 m. lang en 56—82 m. breed en met marmer geplaveid. Daarmede is de Piazzetta of het kleine St. Marcusplein verbonden, 97 m. lang en 49 m. breed, door paleizen met bogengangen omgeven, dat zich uitstrekt tot aan de haven. Aan het zuidelijk einde der Piazzetta verheffen zich twee zuilen van graniet, een met een gevleugelden leeuw (den Leeuw van St. Marcus) en de andere met het marmeren standbeeld van den Heiligen Theodorus gekroond. De waterkant der Piazzetta strekt naar beide zijden zich verder uit in een breede oeverstraat, welke oostwaarts leidt naar de drukke Riva degli Schiavoni. Op het St. Marcusplein, voor de St. Marcuskerk, verheffen zich drie groote masten met koperen voetstukken van 1505, ter gedachtenis aan de verovering van Cyprus, Candia en Morea. Aan den hoek van dit plein en van de Piazzetta

XV

verrijst een oude, hooge, vierkante klokketoren (Campanile di San Marco) ter hoogte van 98,6 m. Omstreeks 900 werd er voor het eerst een toren gebouwd, in 1148 en in 1329 werd hij opnieuw gebouwd, in 1902 is hij ingestort, van 1905—1911 werd hij naar het oude voorbeeld weer opgetrokken. Hij is verbonden met een klein, sierlijk marmeren gebouw, de Loggetta, door Sansovino in 1540 gesticht.

Van de kerken is de St. Marcuskerk de meest beroemde. Zij werd van 976—1071 in ByzantijnschRomaanschen stijl gebouwd, in de 14de eeuw met toevoegselen in spitsboogstijl versierd en in den jongsten tijd gerestaureerd. Volgens de sage rust er het stoffelijk overschot van den evangelist Marcus. in 829 uit Alexandrië derwaarts gebracht. Deze kerk heeft een prachtig front met 5 breede portalen en bonte mozaïeken op een gouden grond, een voorportaal met mozaïeken en de graven van onderscheiden dogen, meer dan 500 marmeren zuilen, kunstige bronzen deuren en 5 groote halve koepels; zij is van binnen 76,5 m. lang en 52 m. breed. De vloer is oud steenmozaïek, en het geheele gebouw is rijk aan standbeelden en andere beeldhouwwerken, mozaïeken en kostbaarheden. Boven het hoofdportaal prijken vier antieke paarden van verguld brons, die in 1204 uit het veroverde Konstantinopel naar Venetië gevoerd werden. Van de overige kerken vermelden wij: San Francesco della Vigna, van 1534—1634 door Sansovino en Palladio gebouwd, met schilderijen van Veronese, Bellini enz., San Giacomo, de oudste, reeds omstreeks 520 gestichte kerk van Venetië bij de Rialtobrug, San Giorgio Maggiore, een renaissancebouwwerk van Palladio (1565), waarvan het front door Sanlafelice (1599—1609) vervaardigd werd, San Giovanni Crisostomo, in 1497 in renaissancestijl gebouwd door Moro Coducci, met schilderijen van Bellini, Palma Vecchio enz., San Giovanni e Paolo, een indrukwekkende kerk in spitsboogstijl, van 1333—1390 door de Dominicanen gebouwd, met onderscheiden praalgraven van dogen, onder welke zich voortreffelijke kunstwerken bevinden, San Giovanni Elemosinario (van 1527) met schilderijen van Titiaan, Pordemme enz., Santa Maria del Carmine van 1348, herhaaldelijk -gerestaureerd, Santa Maria della Salute, een koepelkerk van wit marmer (1631— 1656 door Ltmghena gebouwd) met schilderijen van Titiaan enz. Santa Maria del Orto, in spitsboogstijl uit de 15de eeuw met een fraaie faijade en schilderstukken van Cinia, Palma Vecchio, Tintoretto enz., Santa Maria Gloriosa dei Frari (1250) in ouden spitsboogstijl, met de praalgraven van Titiaan, Canova, onderscheiden dogen enz., en altaarstukken van Titiaan, Bellini en anderen, San Piètro di Castello (1451—1807), de hoofdkerk van den patriarch, H Redentore op het eiland Giudecca, een meesterstuk van Palladio, San Rocco, uit de 15de eeuw," met schilderijen van Titiaan, Pordenow enz. met het vergaderingsgebouw der broederschap van San Rocco, met 56 groote Bijbelsche tafereelen van Tintoretto, San Salvatore, met schilderijen van Titiaan en Bellini, San Stefano uit de 14de eeuw met fraaie praalgraven, en San Zaccaria, den overgang aanwijzend van den spitsboog- tot den renaissancestijl, met schilderijen van Bellini enz. Ook de Grieken en de Armeniërs hebben er ieder eene kerk, de Protes-

31

Sluiten