Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

daarna de weefschool te Berlijn af, werd trijpfabrikant te Hengelo (Hengelosche Trijpweverij), maar voelde zich reeds vroeg tot het tooneel aangetrokken. Zijn eerste daad op tooneelgebied was de voordracht van „Macheth", in costuum en omgeving, waarvan de kleuren op het drama waren gestemd (14 October 1903 privé, 18 Octtber

1904 publiek te Amsterdam). Den lsten Januari

1905 debuteerde hij bij de Kon. Vereeniging „Hét Nederlandsch tooneel" in, „Gijsbregt" (Rey van Edelingen, later Aerend). In den zomer van

1906 verliet hij het Nederlandsch tooneel om samen te werken met Gordon Craig. Daarop volgden in den zomer van 1907 de „zomerspelen", n.1. de opvoeringen van „Lanseloed en de Sanderijn" en „Elckerlyc". Bij de zomerspelen werd de medewerking gezocht en verkregen door Verkade van Willem Royaards als medeleider en hoofdspeler. Daarop volgde in Maart 1908 de oprichting van het gezelschap „de Hagespelers." De voornaamste" praestaties daarvan waren de opvoeringen van Shakesipearës drama's „Hamlet" ,„Macbeth" en „Romeo en Julia" en de nieuwe vertooning van „Lan seloed en de Sanderijn". Het optreden van Verkade als tooneelleider beduidt een bewuste reactie op het naturalisme, een streven om niet meer de uiterlijke, maar de innerlijke realiteit uit te beelden op het tooneel, verder: schoonheid te doen ontstaan door een harmonisch samenstemmen van spel, decors, costuum en de andere factoren eener vertooning, met vermijding van alles wat niet rechtstreeks op de innerlijldieid van het stuk is gebaseerd. In Mei 1911 werd het gezelschap ontbonden en vertrok Verkade naar Engeland.

Verkalking1 noemt men de afzetting van anorganische stoffen, in het bijzonder van kalkzouten, in dierlijke weefsels. Het zijn deels, zooals bij de beenvorming en de vorming der huidpantsers bij kreeften, zeesterren enz., natuurlijke processen, deels zijn zij het gevolg van ziekelijke aandoeningen van het organisme, welke gepaard gaan met een verminderde stofwisseling in de weefsels. In dit laatste geval moeten zij ook dikwijls als ouderdomsverscliijnselen (seniele verkalking der bloedvaten) worden opgevat.

In de scheikunde duidde men vroeger met verkalking het proces aan, dat thans oxydatie wordt genoemd.

Verkeer is een deel der staathuishoudkunde, dat zich bezig houdt met den ruil van goederen en diensten. Het behandelt dus evengoed de verplaatsing der goederen in geografischen als in chronologischen zin. Tot de hoofdstukken daarvan behooren het ruilverkeer in engeren zin, het muntvraagstuk, het protectievraagstuk, het bankvraagstuk, het crediet en het vraagstuk van de betalingsbalans (Zie onder al deze woorden).

Verkenning1 is in het algemeen een handedeling, waardoor men een nauwkeurige kennis tracht te verkrijgen van de sterkte, den toestand en de stelling van den vijand en van het terrein, waarop de troepen zich moeten bewegen. De verkenning heeft bij oorlog te land plaats door kleinere of grootere troepen-afdeelingen (patrouilles en detachementen), per luchtballon of door middel van gepantserde treinen (Transvaal-Oorlog) of automobielen. Men hoopt ook de vliegmachine voor dit doel te kunnen aanwenden. Geschiedt het

verkennen in het algemeen met ontwijking van gevecht, in bijzondere gevallen gaat men over tot verkenningen door een sterkere legerafdeeling, ondersteund door artillerie (verkenningscorps), om zoodoende den vijand tot ontwikkeling van strijdkrachten te nopen, waarna men, na zijn stellingen te hebben verkend, weder terugtrekt. Een bijzondere vorm van verkenning is de spionnage (zie aldaar).

Ter zee geschiedt de verkenning door kleine schepen met groote snelheid, zooals torpedobooten, aviso's en kruisers. Eene nauwkeurige verkenning is steeds van het hoogste belang voor den bevelhebber, inzonderheid wanneer hij voornemens is, tot den aanval over te gaan.

Verkiezeling (Silicificaiie) noemt men het doortrekken van gesteenten met kiezelzuur. Zij kan somtijds zoover gaan, dat het oorspronkelijk gesteente volledig door kwarts of hoornsteen verdrongen wordt. Zij komt vooral bij kalk- en zandsteen voor.

Verkiezing. Zie Kiesrecht.

Verkitsel is de naam van een taaie kneedbare stof, die bij ijzerwerken gebruikt wordt om iets lucht- of stoomdicht te maken. Zie Kit.

Verkleinwoord (diminutivum) noemt men een woord, door achtervoeging van een verkleiningsuitgang van een ander zelfstandig naamwoord gevormd en dat te kennen geeft, dat een voorwerp een eigenschap in mindere mate bezit. Het verkleinwoord wordt in onze taal in den regel gevormd door achtervoeging van de lettergreep je, soms ook door ken, terwijl welluidendheidshalve ook wel eens één of meer letters tusschen het oorspronkelijk woord en het verkleiningsaanhangsel gevoegd worden.

Verkolen noemt men de verandering, welke de stoffen bij droge destillatie ondergaan (zie Destillatie).

Verkoperen noemt men het bedekken van metalen met een laagje koper. Het kan geschieden langs galvanischen weg (zie Galvanoplastiek) en ook op andere wijze. Ijzer en staal worden reeds met een koperlaag bedekt, wanneer zij in een koperoplossing worden gedompeld. Moet deze echter dik en duurzaam wezen, dan vermengt men een geconcentreerde oplossing van kopervitriool met iets minder dan de helft van haar volumen Engelsch zwavelzuur, dompelt in deze vloeistof de stalen voorwerpen, haalt ze er aanstonds weder uit, spoelt ze eenige malen met warm water af en droogt ze door ze te wrijven met een lapje met geslibd krijt. Dergelijke procédé's heeft men bedacht voor het verkoperen van zink en messing; andere metalen worden niet of uiterst zeldzaam verkoperd. Het verkoperen van ijzer en staal gaat dikwijls aan het vergulden en vernikkelen vooraf.

Verkorting noemt men in de teekenkunst de afbeelding van een lichaam, waarin niet alle afmetingen in dezelfde verhouding zijn veranderd, maar de afbeelding als perspectivische figuur van uit een bepaalde standplaats ontworpen is. Zij wordt vooral bij het plafondschilderen toegepast.

Verkoudheid of slijmvloed van den neus (blennorrhoea narium, catharrhus chronicus narium) is een in ons klimaat zeer algemeen verspreide ongesteldheid, veelal door snelle wisseling van tempera-

Sluiten