Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

waartegen tegenbewijs is toegelaten (praesumptiones juris tantum) en de zoodanige waarbij dit niet het geval is (praesumptkmes juris et de jure). Regel is, dat tegenbewijs openstaat; het is evenwel niet toegelaten, ingeval de wet, op grond van het vermoeden, zekere bepaalde handelingen nietig verklaart. Vermoedens, niet op de wet zelve gegrond, worden overgelaten aan het oordeel van den rechter,die echter op geen andere letten mag dan zoodanige, welke gewichtig, nauwkeurig, bepaald en met elkander in overeenstemming zijn. Zij komen slechts in aanmerking in gevallen, waarin de wet het getuigenbewijs toelaat, alsmede wanneer, wegens kwade trouw of bedrog, tegen een handeling of akte wordt opgekomen. Zie verder bewijs (alwaar ook een paar voorbeelden van wettelijke vermoedens gegeven zijn).

Vermogen of capaciteit van een rivier noemt men de hoeveelheid water (in kub. meters), die bij een bepaalden stand in één seconde voorbij zeker punt stroomt. Het vermogen = inhoud nat profiel x stroomsnelheid. Waar dus voor vernauwing enz. het profiel (zie Nat profiel) afneemt, zal de stroomsnelheid in dezelfde mate toenemen, omdat het vermogen standvastig blijft.

Vermogensbelasting. Zie Belasting.

Vermolmen is het langzaam uiteenvallen van een stof, inzonderheid hout, in zeer fijne, onsamenhangende deeltjes, die men molm noemt.

Vermont, een der staten van N. Amerika, behoorende tot de groep der Nieuw-Engeland staten, grenst in het N. aan Canada, in het O. aan New-Hampshire, in het Z. aan Massachusetts en in het W. aan New-York en telt op een oppervlakte van 24 770 v. km. (1900) 343 641 inwoners. Door den geheelen staat loopen de Green Mountains, waaraan hij zijn naam ontleent. Langs de O. grens stroomt de Connecticut, terwijl aan de W. erens het Chamnlainmeer is gelegen, dat door een

kanaal met den Hudson is verbonden. Het klimaat is, in weerwil van de drukkende hitte in den zomer en de felle koude in den winter, gezond. De gemiddelde jaartemperatuur bedraagt te Northfield 6,1 °C., de Julitemperatuur 18,4° C. en de Januaritemperatuur—9,2" C. De voornaamste bodemprodukten zijn aardappelen, haver, maïs, boekweit; daarnaast ook tarwe, rogge, gerst, tabak en hop. Van meer belang is echter de veeteelt. De veestapel bedroeg (1900): 105 896 paarden, 510 341 runderen, 297 521 schapen en 100 501 varkens. Van veel belang is ook het zuivelbedrijf (kaas en boter). De bosschen leveren prachtig timmerhout en jaarlijks meer dan 5 millioen kg. ahornsuiker. De bodem bevat verschillende nuttige delfstoffen. In 1902 werden voor £ 2,6 millioen marmer (Rutland, Sutherland enz.), £ 1,6 millioen graniet, £ 1,5 millioen leisteen en voor £ 225 000 kalk gewonnen; de exploitatie van koper, goud, zilver, ijzer en mangaan is van weinig beteekenis. De nijverheid telde in 1905 1699 bedrijven met 33 016 arbeiders en produceerde voor een waarde van £ 63 083 611. Zij is van minder beteekenis dan die van de omringende staten. Het meest belangrijk zijn houtzaag- en korenmolens, wol-, leder-, en weegschalen fabrieken. De spoorwegen hebben (1906) een lengte van 1700 km. Aan inrichtingen van onderwijs bezit de staat, naast een aantal lagere scholen, 3 colleges met 778 leerlingen en de staatshoogescliool te Burlington. De wetgevende macht

is in handen van een gouverneur, een Senaat van 30 en een Huis van Vertegenwoordigers van 215 leden, die telkens na twee jaar aftreden. Naar het Congres van de Unie vaardigt Vermont twee senatoren en twee vertegenwoordigers af. De staat is verdeeld in 14 graafschappen. De hoofdstad is Montpellier, op negen na de volkrijkste stad. De eerste volkplanting in Vermont werd in 1724 op de plaats van de hedendaagsche stad Brattieboro' van uit Massachusetts gesticht. Von 1741 tot 1764 voerden New-Hampshire en New-York strijd om het bezit van het land. Het Britsch Parlement erkende in 1764 de rechten van New-York; de kolonisten verklaarden zich echter in 1770 onafhankelijk, waarna New-York in 1790 hun onafhankelijkheid tegen een betaling van £. 30 000 erkende. Den 4den Maart 1791 werd Vermont als souvereine Staat in de Unie opgenomen.

Vermouth is een Toskaansche, met alsem en andere kruiden gekookte likeurwijn.

Vern. is bij namen van dieren de afkorting voor Philipp Edouard Poulletier de Verneuil, een Fransch geo- en palaeontoloog, geboren den 13den Februari 1805 te Parijs en aldaar den 29sten Mei 1873 overleden.

Vernagelen van voorlaadgeschut geschiedt met het doel dit onbruikbaar te maken. Men slaat daartoe een stalen pin, van hakkels en tanden voorzien, in het zundgat. Tot meerdere zekerheid schuift men vooraf een houten klos in de ziel onder het zundgat, zoodat de vernagelpin zich daarin vasthecht. Somtijds maakt men zelfs van een gegewone nagel of houten pen gebruik.

Vernagtierner [urooie en t^ieine vernagijerner), een gletscher in de Ötztaler Alpen, breidt zich van de Hochvernagtspitze (3531 m.) tot het Rofental boven Vent uit en schoof herhaaldelijk (het laatst in 1848) zijn ijsmassa's zóó ver naar voren, dat hij de Rofener Ache opstuwde tot een meer, dat, na te zijn doorgebroken, het ötztal over een groote oppervlakte verwoestte.

Vernauwing (Strictura) noemt men de tot enkele plaatsen beperkte verenging van een met een slijmhuid voorzien kanaal, welke het gevolg is van zeer uiteenloopende processen. Vernauwingen komen voor in den slokdarm, aan den inen uitgang van de maag, in de luchtpijp, de pisbuis enz. Zij ontstaan, doordat de slijmhuid daar ter plaatse, na voorafgegane verzwering, in vast bindweefsel veranderd wordt, dat zich samentrekt, verschrompelt en daarna als een ring het betrokken kanaal omgevend, dit duurzaam vernauwt. Ook berusten zij op de vorming van kankergezwellen in de weefsels der slijmhuid. De vernauwingen houden de stoffen, welke het kanaal, waarin zij voorkomen, passeeren, op of bemoeilijken haar doorgang en geven daardoor aanleiding tot een ziekelijke, meestal zakvormige verwijding van die kanalen. In vele gevallen gaan zij gepaard met pijn, een gevoel van drukking enz. in den omtrek van de plaats, waar zij voorkomen.

Verne, Jules, een Fransch schrijver, geboren te Nautes den 8sten Februari 1828, studeerde te Parijs in de rechten, maar heeft zich waarschijnlijk reeds spoedig met de natuurwetenschappen beziggehouden, zooals uit zijn eersten roman „Cinq semaines en ballon" (1863), welke de reeks van zijn werken opende, bleek. Het succes, daarmede

Sluiten