Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

bühennep leveren, de moraceeën (hennep), de linaceeën (vlas), de tiliaceeën (jute), de urticaceeën (Chinagras en rameh, netelvezels), de palmen (piassava, kokosvezels, raffiabast), de musaceeën (manillahennep), de bromeliaceeën (agave-, ananas- en tillandsiavezels, silkgras), de liliaceeën (Nieuw-Zeelandsch vlas, henequen of sacci, Mauritiushennep) en de leguminosen (sunn). De grootste beteekenis hebben intusschen katoen, vlas en hennep, waarbij nog jute genoemd kan worden. Want'ofschoon de vezels der andere vezelplanten ten deele reeds sedert lang in gebruik zijn, in de nieuwere nijverheid beginnen zij zich eerst baan te breken, wat aan het Chinagras, rameh, piassava, de agave- en kokosvezels en den Manillahennep reeds in meerdere of mindere mate gelukt is.

Vezels zijn lange, dunne en buigzame elementen van het plantenweefsel, die gemakkelijk van elkander gescheiden kunnen worden. Zoo spreekt men van bastvezels, houtvezels, en vezelvormige verdikkingen van de celhuid. In de plantkunde geeft men aan de vezelvormige cellen in het inwendige van de plant den naam prosencliym (zie aldaar). In het dagelijksch leven noemt men de lange, dunne, buigzame voorwerpen, die men voor het maken van spinsels, weefsels enz. gebruikt, vezels. De meeste vezelstoffen zijn afkomstig uit het plantenrijk (katoen, vlas, hennep enz.), sommige uit het dierenrijk (wol, zijde enz.) enkele uit het delfstoffenrijk (asbest). Zie verder Spinnen.

Vezelstof of Heelstof. Zie Papier.

Via (Latijn = straat, weg) was bij de Romeinen in het bijzonder de aanduiding van een heirbaan, zooals de Via Appia, Flaminia, Aemilia enz. Op brieven, telegrammen enz. beteekent het zooveel als „over", ter aanduiding van den weg of reisroute, welke gevolgd moet worden.

Viadana, een distriktshoofdstad in de Italiaansche prov'incie Mantua, gelegen op den linker oever van den Po en door een stoomtramweg met Mantua verbonden, heeft een technische school, wijnbouw, zijde- en linnenfabrieken en pannebakkerijen en telt (1901 1601, als gemeente 15 835) inwoners.

Via Dolorosa (Latijn = lijdensweg) is de benaming van den lijdensweg van Jezus.

Viaduct (Latijn = wegleiding) noemt men een ijzeren, steenen of houten onderbouw, bestemd

Steenen viaduct.

om'den weg (veelal een spoorweg) te leiden over een dalkloof of in het algemeen over een althans grootendeels droog terrein. Men bouwt viaducten eens-

XV

deels ter besparing van de grootere aanlegkosten van massieve dammen, anderdeels om ruimte te winnen of om de kosten van grondaankoop niet onnoodig hoog te maken. IJzeren viaducten zijn

IJzeren viaduct.

uitgevoerd tot een hoogte van 80 m. (Göltzschtal) en dikwijls met meer dan één verdieping. In den laatsten tijd vindt. ook gewapend beton bij den bouw van viaducten veelvuldig toepassing.

Via Mala (Kwade weg) is de naam van de woeste kloof van den Acliter-Rijn, tusschen den Domleschg en den Schams. Vroeger liep de weg over de bergen. In 1470 werd hij echter door de kloof gelegd en wegens de veelvuldige lawinen Via Mala genoemd. Van 1818—1824 werd de tegenwoordige 7 m. breede weg aangelegd, waarbij de tunnel van het Verlorne Loch (1822) geboord werd. Over de rivier liggen 3 bruggen, resp. gebouwd in 1738, 1739 en 1834. Bij de laatste eindigt de Via Mala en begint de vriendelijke vlakte van den Schams.

Vianen, een gemeente in de provincie ZuidHolland, 1664 H. A. groot met (1910) 3293 inwoners, wordt begrensd door de Zuid-Hollandsclie gemeenten Hagestein, Everdingen, Hei-en-Boeikop en Leksmond en door de Utrechtsche gemeenten Jaarsveld, IJselstein, Vreeswijk en Tul-en-'t Waal. Naar de zijde van Utrecht wordt de grens door de Lek gevormd. De bodem bestaat geheel uit klei. Landbouw en veeteelt zijn de voornaamste middelen van bestaan; verder wordt er eenige nijverheid en vischvangst uitgeoefend. Tot de gemeente behoort de stad Vianen en de buurt Helsdingen.

De stad Vianen ligt aan den Zuider-Lekdijk. De voornaamste gebouwen zijn: het stadhuis met een graftombe van Reinoud van Brederode, de Roomsch Katholieke kerk en de synagoge. Van het voormalige kasteel Batestein is niets overgebleven. In het 0. van de stad ligt de sluis, die uit de Lek toegang geeft tot het Merwedekanaal.

Viardot-Garcia, Pauline, een Fransche operazangeres, geboren te Parijs den 18del1 Juli 1821, de tweede dochter van den tenorzanger Manuel Garcia en de zuster van Malïbran, vergezelde als kind haar vader naar Amerika, oefende zich te Parijs onder de leiding van Liszt in het pianospel en vervolgens in de zangkunst en werd in 1839 aan de Italiaansche opera te Londen verbonden. In 1840 trad zij in het huwelijk met den Franschen schrijver Viardot, met wien zij Italië, Spanje, Duitschland en Rusland bezocht. Later werd zij lid van het Thé&tre-Lyrique te Parijs, waar zij

37

Sluiten