Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

derd tot luitenant-kolonel, werd daarop directeur d der militaire school te 's Gravenhage, in 1809 gene- le raal-majoor, onder het keizerrijk brigade-generaal k en commandant van het departement van de Our- s] the, vervolgens van de artillerieschool te Douay en U ontving in 1811 pensioen. Na de omwenteling kwam d hij in 1814 als generaal-majoor, aan het hoofd der militaire school te Delft, werd luitenant-generaal en b ontving, gelijk vroeger de Orde der Unie, de mui- d taire Willemsorde derde klasse. Hij was lid van onderscheiden geleerde genootschappen, correspondent u van het Koninklijk Nederlandsch Instituut en over- n leed den 31etcn Mei 1832.

Voetangels zijnijzeren voorwerpen metscherpe li punten of ook wel plankjes, waar de spijkerpunten c doorheen geslagen zijn. Men legt ze bij vestingen, \ om de nadering van den vijand te bemoeielijken c en ook wel (doorgaans met klemmen) in tuinen, t om strooperij te beletten. Zij worden tegenwoordig c niet veel meer gebruikt. j

Voetbaden worden als geneesmiddel aange- l wend ter afleiding van bloedaandrang naar het ï hoofd en de borst, verder bij verharding der huid i (eelt, eksteroogen enz.), bij zweren enz. tot verwee- < Ving der opperhuid, alsmede om prikkelend of sa- i mentrekkend te werken op een zieke plek. Zij wor- i den koud of warm genomen. Bij zoogenaamde vloei- j ende voetbaden laat men het water aan de eene zijde van de kuip door middel van een toevoerbuis : toestroomen, terwijl hst aan de andere zijde door eenige openingen afvloeit. De toevoerbuis heeft zulk een vorm, dat de straal in den vorm van een waaierdouche de voeten besproeit. Na het bad moeten de voeten flink gedroogd en gewreven worden. Het beste is onmiddellijk na het bad naar bed te gaar. Koude voetbaden (8—12°) neemt men slechts eenige minuten, warme dikwijls een kwartier of langer. Goed toegepaste koude voetbaden bevorderen den bloedsomloop in de beenen. Verder bewerken zij aanvankelijk een verhoogden bloedtoevoer naar het hoofd en den romp. Wanne (32—36°) en heete (36—45°) baden vermeerderen eveneens de hoeveelheid bloed in voeten en beenen, maar bewerken ook bloedtoevoer naar de bekkenorganen, zoodat zij bij een geprikkelden toestand daarvan (menstruatie en zwangerschap) vermeden moeten worden. De vermeerderde bloedaandrang naar het benedenste deel van het lichaam bewerkt dikwijls een heilzame afleiding van het bloed van het hoofd en kan bijv. bij sommige soorten van hoofdpijn een goede uitwerking hebben. Door prikkelende stoffen, zooals asch, soda, zout en mosterd, wordt de werking van de baden verhoogd.

Voetbal (Engelsch: Footbalï) is een oud spel, dat in Engeland ontstond en aldaar zeer populair is. Het wordt op een vrij, vlak terrein gespeeld, waarvan een oppervlakte van minstens 100 m. lengte en 60 m. breedte afgepaald is en op welks smalle kanten, tegenover elkander, 2 merken (goals) zijn geplaatst, bestaande uit 2 palen, die 10 voet boven den grond door een stang zijn verbonden. De spelers vormen 2 partijen, ieder van 11 personen; bij elke partij zijn in de eerste rij 5 forwards (aanvalIers) geplaatst, die den vijandelijken goal moeten aanvallen; in de tweede rij staan 3 halfbciclcs, die den aanval en de verdediging beide moeten ondersteunen; daarop volgen 2 backs (grenswachters) en de goalkeeper (merkwachter),_die den goal moeten ver¬

dedigen. De goalkeeper mag den bal (een met zacht leer overtrokken ossenblaas of caoutchoucbal) ook met de handen vangen en werpen, terwijl de andere spelers hem alleen met de voeten mogen wegstooten. De partij, die den bal het eerst door den vijandelijken goal slaat, heeft het spel gewonnen.

Een andere vorm van voetbal is het rugby, waarbij de bal ook met de handen gevangen en naar den vijandelijken goal mag worden gedragen.

Ook naar andere landen is dit spel overgebracht; in ons land begint het ook, na een periode van hardnekkig verzet, populair te worden. Het eerst zou deze sport omstreeks 1879—1880 in Haarlem door knapen van 13 è, 14 jaren zijn gespeeld, waardoor de grondslag voor de Haarlemsche Footballclub werd gelegd. Spoedig ontstonden nu soortgelijke clubs in Amsterdam, Den Haag, Rotterdam en op tal van andere plaatsen. In 1886 had te Amsterdam de eerste wedstrijd tusschen twee clubs plaats, in 1889 werd de Nederlandsche Voetbal- en Athletiekbond gevestigd en werden wetsbepalingen en spelregels vastgesteld. Daarop had in 1890 de eerste internationale wedstrijd te Breda plaats, waar Concordia (Rotterdam) Antwerpen overwon. Als officieel orgaan van den Bond diende eerst Het Sportblad, dat later vervangen werd door de Netterlandr sche Spart. Provinciale, nationale en internationale wedstrijden nemen voortdurend in aantal, maar ook in gehalte toe, want, evenals bij het Lawn Tennis, ligt ook bij het Voetbal de beteekenis van het spel ; in de matches. In 1896 liet de Bond de Athletiek geheel varen en heette van nu af A ederlandsche Voetbalbond. Nederlandsche voetballers gaan hun

■ krachten meten in het buitenland, er wordt een Voet[ balalmanak uitgegeven en ter eere der troonsbel stijging van Koningin Wilhelmina had in het sei-

■ zoen 1898—1899 een sportbetooging plaats. Ook i in het leger in deze sport doorgedrongen terwijl m

- 1903 een lnteracademische Voetbalbond opgericht ï werd. Wel staan onze voetballers, wat vlugheid en 3 lenigheid betreft, nog bij onze Engelsche buren ï achter, maar toch heeft het spel in de laatste jaren , groote vorderingen gemaakt en is van veel beter

- gehalte geworden.

1 Voetblok is de naam van een blok, dat op i een laag punt vastgemaakt wordt om er een loo" pend eind touwwerk door te scheren, zoodat daarop t in een willekeurige, meestal horizontale richting [i kracht op kan worden uitgeoefend, u Voetboog:. Zie Boog.

:- Voetius. Zie Voet, Gijsbert.

1 Voetpond noemt men den arbeid, noodig om

een lichaam, dat het gewicht heeft van één pond, 1, in één seconde één voet hoog op te heffen. Gewoon3! lijk eohter bezigt men tegenwoordig tot maatstaf r- van het arbeidsvermogen den kilogrammeter, n Voetpunt. Zie Zenith.

1- Voetstuk of Piëdestal is in de bouwkunst ieder e- eenvoudig of versierd onderstel, waardoor men aan :n zuilen, beelden, trofeeën, vazen enz. een hoogere e- plaats bezorgt. Doorgaans in het voetstuk een korte, lij vierkante, ronde of veelhoekige pijler, met een voetI- lijst en dekplaat. .

fl_ ' Voetwassching'. Het was van ouds in het m Oosten de gewoonte, vreemdelingen en gasten bij u- hun komst door slaven de voeten te doen wasschen, ie zoowel ter reiniging als ter verfrissching. Jezus verir- richtte dat werk aan zijn discipelen, om hun een

Sluiten