Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

productie- of fructificatieorganen), die zich van de moederplant afscheiden en onder gunstige omstandigheden nieuwe planten vormen. Bij de cryptogamen komen zulke fructificatieorganen (kiemkorrels, sporen of conidiën) in verschillende vormen voor; in het eenvoudigste geval verandert een van de cellen in een spoor, die zich afscheidt en na eenigen tijd ontkiemt (zie verder Sporen). Ook sommige phanerogamen vormen fructificatieorganen, dikwijls knolvormige lichamen, die zich afscheiden en nieuwe planten doen ontstaan. Buitendien kunnen dikwijls vegetatieve spruiten op een natuurlijke of kunstmatige wijze van de moederplant losgemaakt worden, die dan nieuwe planten vormen. Zie over de geslachtelijke vermeerdering, van de planten het artikel Bevruchting.

Vooruit is de titel van een Vlaamsch dagblad, dat in 1884 te Gent als orgaan van de Belgische arbeiderspartij werd opgericht.

Voorvadèrenvereering- is waarschijnlijk de oudste en meest verbreide 7orm van eeredienst, dien men tot in voorhistorische tijden vervolgen kan. Men gaf dikwijls den doode niet alleen voedsel en wapens mee in het graf, maar doodde soms ook zijn vrouw, zijn dienaren en zijn lievelingsdier, opdat deze hem naar het doodenrijk zouden vergezellen. Bij sommige volken liet men na een sterfgeval het huis aan den geest van den afgestorvene over en koos zelf een andere woonplaats. De Romeinen plaatsten in elk huis altaren en maskers van hun voorvaderen, tot wie zij gebeden richtten. Ook werden er algemeene larenfeesten gehouden. Behalve de vereering van de voorvaderen door hun nakomelingen, werden bij de meeste volken ook opperhoofden, koningen en helden door het geheele volk vereerd (Heroënfeesten, zie Heroën). Hoe verder het werkelijke leven van zulk een persoon van het volk verwijderd was, des te meer kreeg deze eeredien st het karakter van een godenvereering. Ongetwijfeld is de kennis van de voorvaderenvereering een belangrijk element voor de kennis van de verschillende godsdiensten. Tegenwoordig vormt zij nog den grondslag der verschillende godsdienstvormen bij het Mongoolsclie ras.

Voorwaardelijke invrijheidstelling1 is de vrijlating van een veroordeelde, die zijn straf gedeeltelijk heeft ondergaan, onder voorwaarde dat, indien hij zich gedurende den tijd, dien zijn straf nog zou hebben moeten duren, goed gedraagt, aan het eind van dien tijd de straf als gekweten zal worden beschouwd, doch dat, indien hij zich niet goed gedraagt, de invrijheidstelling zal worden herroepen en het nog niet ondergane gedeelte der straf zal worden toegepast. Deze Listelling, aan het Engelsche en Iersche gevangenisstelsel ontleend in den vorm van tickets of leave, is vandaar naai andere Staten overgegaan en o. a. opgenomen in het Duitsche strafwetboek en in de wetgevingen van Frankrijk, België en Italië. Ook het Nederlandsche Wetboek yan Strafrecht kent haar, doch stelt voor de toepassing vrij strenge eischen. De tot gevangenisstraf veroordeelde kan, wanneer hij drie vierden van zijn straftijd en tevens ten minste 3 jaren in de gevangenis heeft doorgebracht, voorwaardelijk in vrijheid wordengesteld. Dezeinvrijheidstelling is te allen tijde herroepbaar ingeval de veroordeelde zich slecht gedraagt of in strijd handelt met de in zijn verlofpas uitgedrukte voorwaarden. Het besluit tot invrijheid¬

stelling wordt genomen door den Minister van Justitie op voorstel of na ingewonnen bericht van het bestuur der gevangenis en bij de vrijlating wordt aan den in vrijheid gestelde een verlofpas uitgereikt. Ook de herroeping geschiedt door den Minister van Justitie. Bij de herroeping wordt de tijd dat de veroordeelde in vrijheid was, niet in rekening gebracht op den duur der straf. Na herroeping kan niet opnieuw voorwaardelijke invrijheidstelling plaats hebben. De gevangenisstraf wordt geacht geheel te zijn ondergaan, indien zonder herroeping de straftijd is verstreken.

Voorwaardelijke veroordeeling; noemt men een rechterlijke uitspraak, waarbij wel tot een straf wordt veroordeeld, maar met bepaling dat de straf eerst zal worden ten uitvoer gelegd, indien de dader zich binnen zekeren proeftijd aan een nieuw vergrijp schuldig maakt of ook wel zich in 't algemeen misdraagt. Terwijl bij voorwaardelijke invrijheidstelling de straf, na gedeeltelijk te zijn ondergaan, voor het overige voorwaardelijk wordt kwijtgescholden, wordt bij voorwaardelijke veroordeeling de geheele tenuitvoerlegging der straf voorloopig opgeschort. Het uitspreken eener voorwaardelijke veroordeeling is in de meeste wetgevingen aan den rechter in bepaalde gevallen toegestaan. Het eerst is het stelsel toegepast in Engeland en zijn koloniën en in Noord-Amenka, maar ook de meeste Staten op het vasteland van Europa hebben het in hun wetgeving in de latere jaren opgenomen: België in 1888, Frankrijk in 1891 (zie Bérenger, Bené), Hongarije in 1892, Portugal in 1893, Noorwegen in 1894, Italië in 1904, Denemarken in 1905. Ook in Nederland vindt het stelsel vele voorstanders en is de invoering voorgesteld in de ontwerpen tot wijziging van het Strafwetboek, die in 1900 en 1904 zijn ingediend, maar later zijn ingetrokken. Ten gunste van het stelsel wordt aangevoerd, dat het velen den gang naar de gevangenis bespaart en door den krachtigen prikkel dien het geeft om gedurende den proeftijd op den goeden weg te blijven, menigeen de kracht doet verkrijgen om ook in zijn verder leven niet weder tot misdaad te vervallen. De tegenstanders van het stelsel beroepen zich er op, dat het in strijd is met het vergeldingsbeginsel, hetwelk eischt, dat het misdrijf door straf wordt gevolgd en dat de strafwet voor een groot deel haar afschrikkende werking zal verliezen, wanneer het regel wordt, dat een eerste misdrijf niet wordt gestraft. Onze tegenwoordige wetgeving kent de voorwaardelijke veroordeeling slechts in één geval. Volgens art. facties van het Wetboek van Strafrecht kan de rechter in bepaalde gevallen een minderjarige beneden den leeftijd van 18 jaren veroordeelen tot de straf van plaatsing in een tuchtschool, doch daarbij een proeftijd stellen van ten minste 1 en ten hoogste 2 jaren. De ten vitvoerlegging van deze straf geschiedt alleen, indien de veroordeelde opnieuw aan eenig strafbaar feit onherroepelijk mocht zijn schuldig verklaard en de straf wordt geacht geheel te zijn vervallen, indien vóór haar ten uitvoerlegging de proeftijd is verstreken.

Voorwagen is de naam van een tweewielig voertuig, dat bestemd is om affuiten te vervoeren.

Voorwarmer. Zie Stoomketel.

Voorwereld. Zie Palaeontologie en Praehistorie,

Voorzeil is de naam van het zeil, dat vóór het algemeene zeilpunt of zwaartepunt van de bilden-wind zeilen is geplaatst.

Sluiten