Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Uitvoer. Invoer. Totaal.

Jaar.

Millioenen Mark.

1898 42 962 37 751 80 713

1899 46 002 40 577 86 576

1900 47 872 43 054 90 929

1901 48 459 43 342 91 801

1902 49 865 43 649 93 514

1903 52 927 46 916 99 843

1904 55 041 48 632 103 673

1905 69 419 53 046 112 465

1906 64 651 58 516 123 167

1907 69 232 61 963 131195

1908 64 491 57 103 121 594

Zij geeft natuurlijk de handelswaarden in verband met den stand der markt. Sommige wereldhandelsartikelen zijn in prijs gedaald, terwijl hun totale omzet toenam. Daar verder iedere koopwaar zoowel bij den in-, als bij den uitvoer is geboekt, bedraagt het totaal van den wereldhandel eigenlijk slechts de helft van de hier boven gegeven waarden. Het jaar 1894 had het laagste omzetcijfer. Zeer duidelijk blijkt uit de cijfers den invloed van het crisisjaar 1908; na 1894 is dit het eerste, waarin het totaal van den wereldhandel, vergeleken bij dat van een voorafgaand jaar, is gedaald. Een beeld van deze daling voor de verschillende werelddeelen geeft de volgende tabel:

Invoer. Uitvoer. Totaal.

Werelddeel. —

Millioenen Mark.

Europa 1934 2966 4900

Amerika 2124 1006 3130

Azië 524 449 973

Australië 44 328 372

Afrika 114 130 244

Zie verder het artikel Handel.

Wereldjaar, ook Platonisch of Groot jaar. Zie Jaar.

Wereldkaart is de naam van een landkaart, welke een verkleinde afbeelding van de oppervlakte der geheele aarde geeft.

Wereldkroniek noemt men de Middeleeuwsche geschiedwerken in proza, waarin de schrijver een overzicht van de geschiedenis der wereld trachtte te geven. In werkelijkheid verstrekken zij omtrent oudere tijdvakken slechts gebrekkige mededeelingen, terwijl zij over de gebeurtenissen van haar eigen tijd uitvoeriger worden.

Wereldlijke geestelijken (Clerici saeculares) zijn, in tegenstelling met de reguliere en de kloostergeestelijken, zulke die niet tot een orde behooren.

Wereldondergang' is de meening, dat de tegenwoordige wereld eenmaal zal worden vernietigd en door een schoonere en meer gelukkige zal worden vervangen. Dit denkbeeld treft men in verschillende godsdiensten aan. De Christelijke brengt het in verband met de terugkomst van Christus op aarde en het Laatste Oordeel.

Wereldpostvereeniging- en Wereldpostverdrag. Zie Post en Posterijen.

Wereldstelsel. ZieJVereld.

Wereldtaal noemt men een kunstmatig samengestelde taal, welke het mogelijk zal maken,

dat leden van verschillende naties met elkander kunnen verkeeren zonder genoopt te zijn een andere vreemde taal dan deze wereldtaal te leeren. Aldus opgevat, zijn wij van het ideaal nog verre verwijderd. In elk geval moet het oudere streven om de nationale talen geheel door een wereldtaal te vervangen, een streven dat gewoonlijk gepaard ging met pogingen om gelijktijdig een algemeene schrijftaal (zie Pasigrafie) op te stellen, als een utopie beschouwd worden. Heden ten dage verstaat men dan ook onder een wereldtaal bijna zonder uitzondering een internationale hulptaal, welke voor het onderling verkeer der naties naast de landstaal zal treden.

Op drie verschillende wijzen kan men dit doel trachten te bereiken: 1°. door het opstellen van een i d e a 1 e, zij het dan wellicht alleen voor het schriftelijk verkeer bruikbare hulptaal, die geen gebruik maakt van eenige bestaande levende of doode taal, maar in plaats daarvan een soort van taalmathesis, met getallen, letters enz. als teekens voor de begrippen schept. Dit ideaal, waarnaar o. a. Leïbniz streefde, is voor een niet gering gedeelte reeds in de wiskunde bereikt, evenals ook in de scheikunde en de muziek; het zal echter nooit geheel bereiktkunnen worden wegens de te groote moeilijkheden, die het medebrengt. Als voorbeeld van een nationale taal, die zich van teekens voor de begrippen bedient, kan het Chineesch genoemd worden. Eeneenvoudigerteekenstelsel zou ditnationaleschrift toteen universeelkunnen maken. Evenwelzoudaaraanmoetenvoorafgaan, dat in de nationale talen het conventioneele en historisch toevallige uit de grammatica verwijderd en het aantal vormen tot het strikt noodzakelijke beperkt werd. Een ontwikkeling in die richting vertoont in sterke mate het Engelsch; geen enkele andere taal trouwens ontsnapt er aan. Het voordeel van zulk een schrift moet niet alleen in haar algemeenheid worden gezocht, maar ook daarin, dat alleen gelezen worde wat ook begrepen wordt. 2°. Er zou een doode of levende historische taal als 'wereldtaal kunnen ingevoerd worden. Wegens de moeilijkheden van het aanleeren, gepaard met die van het doordringen in de eigenaardigheden, gewoonten en gebrniken van het volk, dat de taal sprak of spreekt, schijnt deze oplossing, nog afgezien van den onderlingen naijver der volken, van den beginne af geen kans van slagen te hebben. 3°. Kan men een kunstmatige hulptaal opstellen, waarvan de elementen op geschikte wijze aan de historische nationale talen zijn ontleend. Dezen weg hebben moderne uitvinders van wereldtalen bijna zonder uitzondering ingeslagen, en om zulk een oplossing van het vraagstuk is het doen, wanneer thans van een wereldtaal gesproken wordt. Proeven in die richting zijn het Volapuk en het Esperanto, waarvoor men de desbetreffende artikelen raadplege.

Wereldtentoonstelling. Zie Tentoonstelling.

Wereldtijd. Zie Eenheidstijd.

Wereldwonder is de naam, welken men in de Oudheid toekende aan zeven bouw-en kunstwerken, die zich door hun grootte en pracht onderscheidden. Volgens de overlevering behoorden daartoe: de Egyptische pvramiden, de zoogenaamde hangende tuinen van Semiramis te Babyion, de tempel van Artemis te Ephesus, de troonende fi-

Sluiten