Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

hij zich niet op den voorgrond, nam den 17de® Juni 1869 deel aan het anti-onfeilbaarheidsconcilie te Berlijn, maar plaatste zich vervolgens op den eersten Duitschen Rijksdag in Maart 1871 en vervolgens ook in het Huis van Afgevaardigden aan het hoofd der Ultramontaansche partij, die hij bijeen wist te houden en met wier belangen hij de belangen van een gedeelte van de oppositie, n.1. van de Polen en de Welfen, verbond. Door zijn welsprekendheid kreeg hij grooten invloed en ofschoon hij de invoering van de Meiwetten niet kon verhinderen, bereidde hij toch door zijn scherpe oppositie Bismarck en Falck vele moeilijkheden en wist hij dikwijls den gang der zaken aanmerkelijk te vertragen. Hij overleed den 14den Maart 1891 te Berlijn. Na zijn dood verschenen zijn „Ausgewahlte Reden"(3 dln., 1901 —1902).

Windvang1 is de naam van een inrichting, die dient om den wind tegen te houden. Zoo heeft men dikwijls achter de gewone deuren van een huis een paar andere, die de tocht tegenhouden. Ook geeft men dezen naam aan een zeil, dat den wind opvangt, terwijl verder het toestel op den schoorsteen, dat het neerslaan van den rook tegengaat, windvang of gek (zie aldaar) wordt genoemd.

Windward-eilanden. Zie Antillen.

Windward-Passage noemt men een zeestraat van 90 km. breedte tusschen Cuba en Haïti, waardoor men uit de Caraïbische Zee den Atlantischen Oceaan bereikt.

Windwatermolen. Zie Poldermolen.

Windwerk. Zie Orgel.

Windwijzer, een toestel om de windrichting vast te stellen, bestaat meestal uit een vierhoekige plaat, welke om een loodrecht opgestelde as, die aan één van haar ribben is bevestigd, kan draaien

/_• j. _£u \ r\— Urt

i zie ue mu.). vin z-ijn uvweeglijkheid zoo groot mogelijk te maken, geeft men den windwijzer dooreen tegenwicht zulk een vorm, dat zijn zwaartepunt in de draaiingsas komt te liggen. Om al te sterke schommelingen tegen te gaan, brengt men, in plaats van één, twee platen aan, welke samen een hoek van 45° vormen. Onder den windwijzer wordt dikwijls een kruis aangebracht, dat, naar de hemelstreken georiënteerd, in staat stelt om de windrichting te bepalen. Somtijds wordt de beweging van de as van den windwijzerdoor middel van tandraderen overgebracht op een wijzer, waardoor de aflezing gemakkelijker binnenshuis kan plaats

Windwijzer.

ook

wordt en desnoods

oKlinn

Windzak, een buis van zeildoek van ongeveer 1 m. doorsnede, dient tot ventilatie van scheepsruimten. Daartoe wordt het ééne uiteinde met deze

ruimten in verbinding gebracht, terwijl het andere tegen den wind wordt uitgespannen.

Winer, Georg Bene dikt, een Duitsch godgeleerde, geboren den 13aen April 1789 te Leipzig, studeerde aldaar in de theologie, werd er in 1817 privaatdocent en in 1818 buitengewoon hoogleeraar, vertrok in 1823 naar Erlangen, maar keerde in 1832 als gewoon hoogleeraar naar Leipzig terug, waar hij den 12den Mei 1858 overleed. Yan zijn geschriften noemen wij: „Grammatik des neutestamentlichen Sprachidioms"(1821, 8ste druk van Schmiedel, 1894 —1898), „Biblisches Realwörterbuch"(1820, 3110 druk, 2 dln., 1847—1848), „Komparative Darstellung des Lehrbegriffs der verschiedenen christlichen Kirchenparteien"(1824, iae druk, 1882), „Grammatik des biblischen und targumisclien Chaldaismus" (1824; 3de druk van Fischer als „Chaldaische Grammatik für Bibel und Talmud" 1882), „Chaldaisches Lesebuch "(1825,2de druk, 1864) en „Handbuch der theologischen Literatur, hauptsachlich des protestantischen Deutschland" (1820, 3de druk, 2 dln., 1838—1840). Ook redigeerde hij met Engelhardt het „Neue kritische Journal der theologischen Literatur"(1824—1830) en alleen het „Zeitschrift für wissen schaftliche Theologie"(1826—1832).

Winfried (juister Wynfrith).ZkBonifacius,Sint.

Wingate, sir Francis Reginald, een Engelsch veldheer, geboren in 1861, bezocht de militaire school te Woolwich, werd in 1880 ingedeeld bij de artillerie, diende in Britsch Indië en Aden en werd in 1889 benoemd tot directeur van den inlichtingendienst, later tot generaal-adjudant van het Egyptische leger. Den 24Bten November 1899 deed hij een aanval op het leger van den khalif bij Om Debrikat, dat vernietigd werd, terwijl de khalif omkwam. Als opvolger van lord Iiitchener werd hij daarop tot serdar van Egypte en gouverneur-generaal van den Soedan benoemd. Hij schreef: „Mahdism and the Egyptian Sudan"(1891) en vertaalde de werken van den zendeling Ohrwalder (14de dmk, 1903) en van Slatin Pasja (1896) over hun gevangenschap bij den mahdi in het Engelsch

Winge, Marten Eskil, een Zweedsch schilder, geboren den 218ten September 1826 te Stockholm, bekleedde eenige jaren een betrekking bij de posterijen en vertoefde van 1857—1863 op rijkskosten te Düsseldorf, Parijs, Rome en München. In 1864 werd hij tot lid van en in 1865 tot professor aan de Academie van Schoone Kunst te Stockholm benoemd. Bij voorkeur behandelde hij onderwerpen uit de Oud-

■ Noorsclie fabelleer en heldensage, zooals „Kraka", i „Loke en Sigyn", „De strijd van Thor tegen do

■ reuzen"(alle in het museum te Stockholm), verder „Hjalmar en Orvad Odd", „Olaf Tryggvesson en Sigrid StorrSda" enz. Daarenboven vermelden wij

! van hem de medaillons „De Jaargetijden", terwijl ; hij ook onderscheiden altaarstukken vervaardigde, ï Hij overleed te Stockholm in 1896.

Wingewest. Zie Provincie.

Wingolf is in de Noorsche mythologie een ï verblijfpaats of zaal der godinnen. De naam be- teekent waarschijnlijk vreugde- of vriendschapszaal, waarom Klopstock een ode aan de vriendschap met s dien naam bestempelde. Een studentenvereeniging met een Cliristelijk-Germaansch karakter te Bonn r ontving in 1842 dezen naam, waarna ook andere i- dergelijke vereenigingen met dezen naam in andere e steden werden opgericht.

Sluiten