Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Koerland, Lijfland en Esthland. In 1635 werd de wapenstilstand met Zweden, dat West-Pruisen aan Polen teruggaf, met 26 jaar verlengd. Binnenlandsche onlusten ontstonden tengevolge van de bijzondere voorrechten, die de koning aan de Jezuïeten toestond. Ook had hij te kampen met den adel, die zijn macht steeds meer beperkte. Hij overleed te Merecz den 20sten Maart 1648 en werd opgevolgd door zijn broeder Jolian Kasimir II.

Wladislaw. koning van Napels, een zoon van Karei den Kleine van Durazzo, geboren in 1375, volgde, nadat zijn vader in 1386 in Hongarije vermoord was, dezen op in Napels onder voogdij van zijn moeder Margaretha, moest strijd voeren tegen den tegenkoning Lodewijk II, maar kreeg, geholpen door paus Bonifacius IX, allengs de overhand. Hij deed in 1403 een vruchtelooze poging om zich ook meester te maken van de Kroon van Hongarije, verwierf, gebruik makend van de verdeeldheid, die te Rome, tengevolge van de verkiezing van een paus heerschte, de heerschappij over een groot gedeelte van den Kerkelijken Staat, maar verloor deze door zijn nederlaag bij Rocca Secca (1412), veroverde in 1413 Rome opnieuw, maar overleed reeds den 6den Augustus 1414. Hij werd opgevolgd door zijn zuster Johanna II. *■ w5)

Wladislaw, koning van Bohemen en Hongarije, een zoon van Casimir IV, koning van Polen uit het geslacht der Jagellmm, werd geboren in 1456 en op aandrijven van Georg Podiebrad in 1471 door de Standen tot koning van Bohemen gekozen. Matthias Corvinus betwistte hem de kroon, en hij moest dezen bij het verdrag van Olmütz (1478) Silezië, Moravië en de Lausitz afstaan. Hij herstelde door den Religievrede van Kuttenberg (1485) de eendracht tusschen de godsdienstige partijen, werd in 1490 na den dood van Matthias Corvinus ook tot koning van Hongarije gekozen, maar bevorderde in beide rijken door zijn toegevendheid de willekeur van den adel, die, in partijen verdeeld, invloed zocht te oefenen op den koning, totdat Johann Zapolya alle gezag in handen kreeg. Wladislaw volgde tegenover de Turken een vreedzame politiek en hij dankte het door Malthias I opgerichte staande leger af. Met Maximiliaan I sloot hij verschillende familieverdragen, volgens welke zijn kinderen Anna en Lodewijk in het huwelijk zouden treden met de kleinkinderen van Maximiliaan, namelijk Ferdinand en Maria. In 1515 werd, ondanks den tegenstand van den Hongaarschen Rijksdag, besloten, dat wanneer Lodewijk II kinderloos zou overlijden, Hongarije en Bohemen aan het huis Habsburg zouden komen. Wladislaw overleed te Ofen den 13den Maart 1516.

Wladiwostok (= „Beheerscheres van het Oosten"), in het Chineesch Haistanwai, vroeger Port May geheeten, een oorlogshaven in de Russisch-Siberische Kustprovincie, ligt op 43°7' N.Br. en 131°53' O.L. op het schiereiland Moerawjew, tusschen de Amoerbaai en de Oessoeribaai, aan het uiteinde van den Oessoer- en den Trans-Siberischen spoorweg. De stad heeft meest houten huizen. Men vindt er 2 Russische kerken, een Protestantsche kerk, een progymnasium, een school voor nijverheid en zeevaartkunde, een museum en een genootschap tot onderzoek van het Amoergebied. De stad heeft een telefoon, terwijl electrische tramlijnen en electrisch licht in aanleg zijn. Er verschijnen 3 dagbladen. Het aantal inwoners bedraagt 28 896. Er is veel

nijverheid, voornamelijk machinebouw, molenindustrie, houtzagerij, bierbrouwerij en tichelbakkerij. De ruime haven is 7 m. diep, zij ligt jaarlijks 3—4 maanden dicht. De voornaamste invoerprodukten zijn: spoorwegmateriaal, cement, rogge, steenkool, meel, rijst, thee, suiker, manufacturen en ijzerwaren; de voornaamste uitvoerproducten: zeekool, rendierhorens, gedroogde visch, tripang enz. De exprestreinen van Moskou naar Wladiwostok zijn 12 dagen onderweg. Drie maal in de week vertrekken zulke treinen naar beide richtingen. Wladiwostok werd in 1860 door de Russen gesticht, in 1862 tot een vrijhaven verklaard en van 1876—1877 versterkt. Sedert 1880 is het een stad.

Wladyslaw, eigenlijk Wadysaw, is de Poolsche schrijfwijze van een naam, die op zeer verschillende wijzen wordt gespeld. De vroegere Boheemsche schrijfwijze is Wladislaw, de tegenwoordige Vladislaw. De Latijnsche vorm Ladislaus wordt voor Hongaarsche namen dikwijls gebruikt; de Hongaren schrijven zelf Laszló, dat waarschijnlijk uit Ladislau is ontstaan.

Wlassics, Julius, een Hongaarsch staatsman, geboren den 17den Maart 1852 te Zala-Egerszeg in Hongarije, studeerde in de rechten, was in verschillende rijksbetrekkingen werkzaam, het laatst als hoofdambtenaar van het openbaar ministerie in het departement van Justitie, in welke betrekking hij zich o. a. verdienstelijk maakte bij de codificatie van het strafrecht en bij organisatie van het recht. In 1890 werd hij tot hoogleeraar in het strafrecht aan de universiteit te Boedapest benoemd, in 1892 werd hij tot afgevaardigde naar den Rijksdag gekozen. Hij werd in 1895 minister van Eeredienst en Onderwijs in het Kabinet Bdnffy en behield dit ambt in de ministeries Sséll en Khuen Hcdervary; in 1903 trad hij met laatstgenoemd Kabinet af. Onder zijn bewind werd de liberale wetgeving op kerkelijk-staatkundig gebied voltooid. In 1890 werd hij lid, in 1897 tweede voorzitter van de Hongaarsche academie van wetenschappen, in 1900 werd hij lid van de directie. Hij werd in 1896 tot werkelijk geheimraad benoemd. Na zijn aftreden als minister werd hij opnieuw hoogleeraar te Boedapest. In 1906 ontving hij zijn benoeming tot eersten president van het hoogste Hongaarsch gerechtshof voor administratief recht en tot lid van de Magnaten tafel. Een aantal van zijn werken o. a. „Über den Versuch" en „Über die Teilnehmerschaft" werden bekroond. Voor het werk „Die Strafgesetzgebung der Gegenwart", uitgegeven door de Internationale krimineele vereeniging, schreef hij het hoofdstuk over het Hongaarsch strafrecht. Zijn „Gmndprinzipien des Strafverfahrens" is een standaardwerk op het gebied van het strafrecht.

Wlozlawsk, een arrondissementshoofdstad in het gouvernement Warschau in Russisch Polen, ligt op den linker oever van de Weichsel en aan den spoorweg van Bromberg naar Warschau. De plaats bezit 4 kerken, een hoogere burgerschool, een priesterseminarium, eenige fabrieken en veel handel in graan. Het aantal inwoners bedraagt 23 065. De stad is de zetel van een bisschop.

Wo is in de scheikunde het teeken voor 1 atoom wolframium.

Woche, Die. een geïllustreerd weekblad, werd in Maart 1899 te Berlijn opgericht. Het verschijnt bij de uitgeversfirma August Scherl en heeft

Sluiten