Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

schillende kleuren, met het gehoor verschillende tonen waar. Ook het aantal der gewaarwordingen kan zeer groot zijn. Zwakke prikkels ontsnappen aan onze waarneming, zij moeten een bepaalde kracht hebben om waargenomen te worden. Met het toenemen van de kracht vermeerdert ook de intensiteit van de waarneming; tusschen deze twee dingen bestaat echter geen evenredige verhouding. De meest zeer samengestelde betrekkingen, die hier heerschen, heeft Fechner in zijn psychophysische wet trachten uit te drukken. Bij een voortgezette werking van een niet al te zwakken prikkel ontstaat langzamerhand een verdooving van de gewaarwording; deze wordt zwakker en schijnt zelfs qualitatief te veranderen. Sterke prikkels brengen eerder verdooving te weeg dan zwakke. Al te sterke prikkels veroorzaken pijn. Door aanhoudende oefening kan men het zeer ver brengen in het onderscheiden van gewaarwordingen, die zeer weinig van elkander verschillen. Eigenaardig is het, dat wij aanhoudend talrijke prikkels der zintuigen ondervinden zonder daarvan iets te bemerken. Daar volgens de ondervinding elke prikkel tot een zekere hoogte moet klimmen, voordat hij gewaarwordingen kan doen ontstaan, wordt binnen zekere grenzen onze rust door uitwendige prikkels niet gestoord. Ook bij een sterke prikkeling der zintuigzenuw kunnen echter de gewaarwordingen achterblijven, wanneer de gemeenschap tusschen het peripherisch uiteinde dier zenuw en de hersenen bijv. door een doorsnijding dezer zenuw opgeheven is, alsmede bij krankzinnigheid, bedwelming, verstrooidheid enz. Ook kunnen indrukken, waarop wij geen acht slaan, ons later min of meer duidelijk bewust worden.

ZincogTafie (Lühozincografie, Zinkdruk) is de naam van een grafisch reproductieprocédé door middel van etsen op zinkplaten inplaats van lithografische steenen voor den autotypischen druk, ter vermenigvuldiging van handschriften, teekeningen enz. Men brengt daartoe de afbeelding of het schrift met autografische inkt op de gepolijste plaat door rechtstreeksche teekening of door overdrukken van papier. De zinkplaat wordt dan gegomd en geëtst met een mengsel van gomoplossing en gallus-, salpeter* en phosforzuur. Vóór het afdrukken wordt zij, op de wijze als bij den lithografischen steen gebruikelijk, met vette inkt ingewalst. Sedert de verbetering der zincografie door Otto en Hans Strecker is zij ook geschiktvoor de reproductie van fijnere teekeningen. Bij dit procédé wordt de zinkplaat met zouten behandeld, welke haar voor den vlakdruk geschikter maken, of het zink wordt electrolytisch geëtst. Zincografische platen kunnen met de rotatiesnelpers worden afgedrukt. Onder de zincografie wordt ook dikwijls de zincotypie (zie aldaar) begrepen.

Zincogravure. Zie Zincotypie.

Zincotypie ('Chemigrafie, Zincogravure, ook Zinoografie), een grafisch drukprocédé ter vermenigvuldiging van teekeningen, formulieren enz., maakt gebruik van een zinken plaat, waarop de teekening, met vet zwartsel of asfalt overgebracht, wordt hooggeëtst, zoodat men ervan, evenals van een houtsnede, afdrukken op de boekdrukpers kan vervaardigen. Eberhard opperde het denkbeeld voor het eerst in 1822, terwijl Hojel de eerste zinkhoogetsingen uitvoerde. Verbeterd en in de praktijk ingevoerd werd het procédé door Gillot te Parijs (pa-

niconografie, gillótage), waarna het zich vooral na 1870 door het werk van Angerer te Weenen snel verspreidde. Het opbrengen van de teekening geschiedt öf door rechtstreeksche teekening, óf door overdruk van teekeningen, welke op daartoe geschikt papier zijn vervaardigd. Bij de photozincotypie wordt de vette teekening door middel van photografische procédé's op de plaat overgebracht. Men copieëert een photografisch negatief op papier, dat met gelatine en kaliumbichromaat geprepareerd is, waardoor bij het opbrengen van vette verf en na uitspoeling de vette teekening alleen op de verlichte plaatsen blijft staan. Bij nauwkeurig werk copieëert men rechtstreeks op de plaat, welke daartoe met een lichtgevoelige laag is bedekt. In plaats van asfalt, wordt daarvoor thans veelal chroomalbumine gebruikt. De verlichte partijen worden met vette verf gedekt en daarna de niet verlichte in koud water opgelost. Men bestuift dan de eerste met colofonium- of asfaltpoeder en etst de plaat met verdund salpeterzuur. Bij de chromozincografie worden tegelijkertijd verschillende platen voor den kleurendruk vervaardigd.

Zinder of Sinder is de hoofdplaats van het Fransche militaire territorium van den Niger, dat in 1901 ontstond en zich tot aan het Tsaadmeer uitstrekt. De plaats ligt in het landschap Damerghoe, in de nabijheid van de grens van Noord-Nigeria, 470 m. boven den zeespiegel in een boschrijke omgeving. Zij heeft een gezond klimaat. De inwoners worden door sommigen op 10 000, door anderen op een grooter aantal geschat. In 1899 werd Zinder door Foureau en Lamy bezocht en voor Frankrijk bezet. Sedert 1901 werden militaire verbindingen met de Fransche stations aan den Niger en het Tsaadmeer aangelegd. Door twee verdragen met Engeland (Aprü 1904 en April 1906) werden de Fransche belangen in het Zindergebied gewaarborgd. Voor den handel van den Soedan naar Timboektoe, Aïr en Rhat is de plaats van veel belang.

Zing-arelli, Niccolo, een Italiaansch componist, geboren te Napels den 4dcn April 1752, ontving zijn opleiding aan het conservatorium di San Loreto aldaar. In 1779 werd zijn opera „Montezuma" in den schouwburg San Carlo opgevoerd. Hij componeerde 34 opera's en veel kerkmuziek. In 1792 werd hij kapelmeester in den dom te Milaan, in 1804 pauselijk kapelmeester te Rome. Doordat hij de gunst van den paus genoot, kwam hij bij Napoleon in ongenade, waarom hij in 1812 naar Napels terugkeerde, waar hij directeur van de koninklijke muziekschool San Sebastiano en na den dood van Paesiello tevens kapelmeester van de domkerk werd. Zingarelli behoort tot de laatste vertegenwoordigers van de Napelsche school. Hij overleed den 5den Mei 1837 te Torre del Greco bij Napels. Tot zijn leerlingen behooren o. a. Bellini, Donizetti en Mercadante.

Zing en of Gezang is het voortbrengen van muzikale klanken als uitdrukking van een gevoel. Hetzelfde orgaan, dat voor het spreken dient, n. 1. het strottenhoofd met de stembanden, in vereeniging met de ademhalingsorganen en de resonneerende ruimte (zie Stem), dient ook voor het zingen. De grens tusschen spreken en zingen is niet altijd scherp te trekken, het parlando en het recitatief naderen tot het spreken. Waarschijnlijk is het gezang de oudste soort muziek en heeft de instrumentale muziek (zie Muziek) zich eerst naar het voor-

Sluiten