Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

A.

Aambeeld. Zie Aanbeeld.

Aangespoelde gronden. Zie Alluvium.

Aardalkalimetalen. Zie Alkalische aarden.

Aardappelmeel. Zie Zetmeel.

Abbt. Thomas, staat: 1865, lees 1765.

Abeken Heinrich, staat: als president van het Pruisisch gezantschap, lees als predikant.

Abessinië. In den wedstrijd om de gunst van koning Menelik, ten einde in zijn rijk oeconomische voordeelen te verwerven, dongen sedert 1900, naast Engeland, Rusland en Frankrijk, ook Italië en Duitschland mede. Den 31sten Mei 1902 werd een verdrag tot regeling der grens tusschen Abessinië en den Anglo-Egyptischen Soedan onderteekend. In December volgde daarop een verdrag, waarbij de Abessinische regeering zich verplichtte geen werken te ondernemen, welke den waterafvoer van den Blauwen Nijl, het Tsana-Meer en den Sobat naar den Witten Nijl zouden kunnen belemmeren. Terwijl de Fransche invloed afnam, nam die van Engeland toe. Den 7den Maart 1905 kwam er een vriendschaps- en handelsverdrag met Duitschland tot stand, waarop een Duitsch resident in de hoofdplaats Addis Abeba benoemd werd. Voor de verlenging van den spoorweg Dsjiboeti—Harar naar de hoofdstad gaf Menelik den llden April toestemming, op voorwaarde, dat de deelneming internationaal zou zijn. Feitelijk echter kregen Engeland, Frankrijk en Italië de zaak in handen. In het bestuur hebben een Engelschman, een Italiaan en een Abessiniër zitting. Engeland verkreeg het recht om eventueel Addis Abeba met den spoorweg Kaapstad—Kaïro, Italië om Erythrea met zijn bezittingen in Somaliland te verbinden. Den 21Bten Juli 1906 werd een nieuw handelsverdrag met Italië geteekend.

In het begin van 1906 stierf Makonnen, een van de voornaamste raadslieden van den negus en de opperbevelhebber van zijn troepen. Den 288ten October

1907 benoemde Menelik het eerste ministerie, met 7 ministers, naar Europeesch model. Voorzitter werd de opperste rechter Afa Negus Nassiboe. Twee dagen daarna werd een grondwet afgekondigd. In Juni

1908 werd Lidsj Jeassoe, de zoon van prinses Zeoditoe en van ras Mikael benoemd tot troonsopvolger. Den 16den Mei 1909 huwde hij met een achterkleindochter van koning Johannes, bij welke gelegenheid hij openlijk tot troonsopvolger werd uitgeroepen. In een koninklijke proclamatie van den 30Bten October

werd zulks plechtig bevestigd. De ernstige ziekte van den negus gaf aan koningin Taitoe gelegenheid vele maanden achtereen het bewind te voeren, ofschoon zich verschillende invloedrijke ras (gouverneurs-generaal) en stadhouders daartegen verzetten. De behandeling van den zieke door Europeesche geneesheeren werd door den haat der koningin tegen de vreemdelingen bemoeilijkt en verhinderd. De Duitsche arts Steinkühler en ook de onderzoekingsreiziger Zintgraff, in Mei door den negus tot raadsman van het ministerie benoemd, moesten tegen het einde van 1909 het land verlaten. Een opstand tegen het bewind van Taitoe in de N.lijke provincie Tigré werd van den 7den —den 9den October onderdrukt. Eerst op het einde van Maart 1910 slaagde de partij van ras Tessama er in, om de koningin te onttronen. De verandering in het bewind was zóó ingrijpend, dat er hardnekkige geruchten liepen over den dood van Menelik. En ook later doken telkens nog zulke geruchten op. In elk geval treedt sedert den 14aen April 1910 Lidsj Jeassoe, zij het ook onder voogdij van Tessama, officiëel op als koning van Ethiopië. De hoofdambtenaren en stadhouders, door koningin Taitoe afgezet, werden langzamerhand weder tot invloedrijke ambten benoemd. Pogingen tot ontvluchting van de koningin mislukten. In het begin van Mei werd een Raad der Ouden van 7 leden, door ras Tessama uit Abessinische edelen gekozen, ingesteld, bestemd om aan de regeering deel te nemen. Ras Tessama overleed in den nacht van den 10den op den lldei1 April 1911. In Juni werd de provincie Edsjoe, waarover tot dusver de afgezette en veroordeelde broeder van de ex-koningin, ras Wollié, geregeerd had, verdeeld tusschen den vader van den koning, ras Mikael, en den wagsjoem Gargoel. Ras Woldegeorgis regeert over de provincies Gondar, Begemder en over het landschap Semién. Volgens berichten in de pers leefde Menelik 11, ofschoon geheel verlamd, nog in het begin van April 1912.

Achter-Indië, Zie Oost-Indïé.

Acidimetrie. Zie Alkalimetrie.

Afdreigen Zie Dreigen.

Afghanistan. De houding van den nieuwen emir, Habib Oellah, aanvankelijk meer Russisch dan Engelsch gezind, wijzigde zich ten voordeele van Engeland sedert het einde van 1904 na het bezoek van kroonprins lnayat Oellah bij lord Curzon te Calcutta en van een Engelsch gezantschap onder

Sluiten