Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Bulgarije. Het ministerie Danef werd den 17den Mei 1903 opgevolgd door het neutrale coalitieministerie van generaal Batsjto Petroj. De stemming van de Sobranja was in Septemberl903 zeer oorlogszuchtig. Maar vorst Ferdinand vermeed wrijvingen met de Porte door de Kamer te ontbinden. In 1906 herhaalde zich de gespannen toestand tusschen Turkije en Bulgarije, welke laatste staat in de onlusten op het Balkanschiereiland niet steeds een geheel correcte rol speelde. Een nota van de Porte aan de mogendheden, waarin deze de Bulgaarsche en O. Roemelische ophitsingen scherp veroordeelde, wees Bulgarije af als onbevoegde inmenging, terwijl de Bulgaarsche vertegenwoordiger te Konstantinopel, Notsjemtsj efendi, de stad verliet, De mogendheden echter gaven Bulgarije een wenk om zijn agitatie te staken. Den 28sten Augustus 1907 vierde vorst Ferdinand zijn 20-jarig regeeringsjubileum, den 160e11 September gevolgd door de onthulling te Sofia van het reusachtige gedenkteeken voor den Czaar-Bevrijder, Alexander II. In het voorjaar van 1908, nadat den 298ten Januari Alexander Malinol van de kleine democratische partij als minister-president was opgetreden, werd de verhouding van Bulgarije tot de Porte, naar het scheen, beter. Maar een half jaar later volgde, nadat vorst Ferdinand zich door een persoonlijk bezoek bij keizer Frans Jozef de toestemming van Oostenrijk-Hongarije, dat zelf Bosnië

en de Herzegowina inlijfde, had verzekerd, op den 5den October 1908 te Tirnova de proclamatie van Bulgarije en O. Roemelië tot één koninkrijk, dat de suzereiniteit van de Porte afschudde. In 1909 kwam het conflict met Turkije tot oplossing. De Russische regeering nam de garantie van een schadeloosstelling door Bulgarije aan de Porte, ten bedrage van 82 millioen francs, op zich. De mogendheden van de Britsch-Fransch-Russische entente drongen bij de Porte op spoedige afdoening van de zaak aan, waarop den 6den April 1909, onder Russisch patronaat het protocol geteekend werd.

Het democratische Kabinet-Malinof, dat zich in een corruptie-geding tegen 6 voormalige ministers niet naar den wensch van den koning kon voegen en ook niet instaat was om de grondwetsherziening, noodig geworden door de verheffing van Bulgarije tot een koninkrijk, naar zijn wensclien tot stand te brengen, werd den 23sten Maart ontslagen. Danef trad weder op als kabinetsformeerder, maar slaagde er niet in een Kabinet samen te stellen, dat met de Sobranja, kon samenwerken, waarom de nationalist Gesjow de taak overnam. Zijn Kabinet is Russisch gezind en verzet zich derhalve tegen ondersteuning van de Macedonische beweging.

Bult. Zie Kyphose.

Butyrum zinci of zinkboier. Zie Chloorzink.

c.

Calais. Hierbij wordt abusievelijk de overwinning van Tromp op de Spaansche armada vermeld, die in 1639 bij Duins plaats had.

Calciumsulfiet, lees: Caleiumsulfied.

Campus Martius. Zie Marsveld.

Canal, Antonioda. Zie Canaletto.

Centraal-Amerika wordt door het onophoudelijk streven van de Vereenigde Staten van N.Amerika om er invloed te verkrijgen in voortdurende onrust gehouden. Om zich aan dien invloed te onttrekken, streefde Panama in September 1905 naar een vereeniging met Costa Rica. Zij kwam echter niet tot stand. Het verbond, door Honduras, Nicaragua en San Salvador in 1904 aangegaan, was in hoofdzaak tegen Guatemala gericht. Daar brak, naar beweerd werd onder invloed van San Salvador, in Mei 1906 een revolutie uit. Zij leidde tot een oorlog, waarin Honduras San Salvador bijsprong. Een voorloopige vrede kwam door bemiddeling van Mexico en de Vereenigde Staten van N.-Amerika in September 1906 tot stand, maar bij de definitieve onderhandelingen, in den zomer en den herfst van 1907 te Washington gevoerd, traden de beide bondgenooten, daarin door Mexico gesteund, zoodanig tegen Guatemala op, dat aan de resultaten weinig waarde kon worden toegekend. Slechts met moeite kon Mexico dan ook in het voorjaar van 1908 een oorlog tusschen

Guatemala en de kleine republieken verhinderen. En ofschoon in Mei 1908 een plechtig vredesverdrag tusschen de republieken werd gesloten en er te Cartago (Costa Rica) een Centraal-Amerikaansch scheidsgerecht werd gesticht, duurde de gespannen verhouding voort. De Vereenigde Staten van N.Amerika maakten daarvan gebruik om hun invloed te versterken, met het doel hun heerschappij tot aan het Panama-kanaal uit te breiden. Guatemala, onder het presidentschap van Estrada Catrera en vooral Nicaragua onder dat van Zelaya waren ijverige voorstanders van een vereeniging der CentraalAmerikaansche Staten tegen de N.-Amerikaansche Unie, maar zij werd door den onderlingen naijver voortdurend belet. De vruchten daarvan plukten de Vereenigde Staten van N.-Amerika, die er zelfs in slaagden Zelaya op het einde van 1909 tot aftreden te dwingen. In het begin van 1909 was het n.1. weder tot wrijvingen tusschen Nicaragua eener-, San Salvador en Guatemala anderzijds gekomen. In Maart had een klein zeegevecht plaats, dat aan de Unie gelegenheid gaf een ultimatum te stellen omtrent scheidsrechterlijke beslissing. Een oproer onder generaal Juan Estrada, den gouverneur van het departement Zelaya, gaf ,toen deze beslissing niet het verwachte resultaat had, een nieuwe aanleiding om tegen president Zelaya op te treden. De Unie onder-

Sluiten