Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

een tweeden kalender. Deze heeft 12 maanmaanden van afwisselend 29 en 31 dagen. Gemiddeld is zulk een maand dus 44m 3S korter dan een synodische. In 30 maanjaren zou het verschil met 30 X 12 synodische maanden lld 0h 18m 0S bedragen. Om dat te vereffenen, rekent men op 30 maanjaren 11 schrikkeljaren van 355 en 19 gewone jaren van 354 dagen, waardoor eerst na 2400 jaar een dag te weinig is ingeschakeld. Is daardoor de overeenstemming met den werkelijken loop van de maan zeer goed, met een tropisch jaar verschilt een Turksch kalenderjaar gemiddeld 10d 21h. 33 Mohammedaansche jaren zijn daardoor gelijk aan 32 tropische, zoodat in 33 maanjaren elke maand alle jaargetijden heeft doorloopen.

De tamelijk talrijke, meestal godsdienstige feesten der Mohammedanen, zijn aan bepaalde maanddata gebonden. Intusschen wordt hun belangrijkheid in de verschillende gedeelten van het rijk zeer verschillend aangeslagen. Overal echter geldt de maand Ramadan als vastenmaand. De eerste drie dagen van de daaropvolgende maand, Sjewwal, vormen het feest der vasten-ontbinding (ïd el-fitr), een groot vreugdefeest. Een overeenkomstig groot feest is het offerfeest (koerban-beiram), dat het einde beteekent van de talrijke ceremoniën,welke met den tocht naar Mekka verband houden.

Van alle pogingen om een kalender, die naar den loop van de zon geregeld is, in te voeren, heeft alleen het maK;'e-jaar van kalif Taïliilah (974—992) eenig succes gehad, doordat de Turken het in 1677 voor hun geldzaken invoerden en het daarvoor hebben behouden. Deze kalender is gevormd naar den Juliaanschen. Alleen begint het jaar met den lstel1 Maart en vertoonen de namen der maanden een wonderlijk mengsel van Latijnsche en Semietische stamvormen. De telling van de jaren is slecht geregeld. Ieder jaar krijgt het jaartal van dat jaar der hedsjra, waarin zijn lste Maart valt. Daar het echter kan voorkomen, dat een Mohammedaansch maanjaar geheel binnen een malïje-jaar verloopt, moeten bepaalde hedsjrajaren bij het uittellen van een malïje-jaar uitvallen.

Zulke uitvallende jaren duidt men aan als siioisj. Bovendien zijn met deze siwisj-jaren fouten gemaakt, bijv. in 1871, toen een jaar 1288 werd gedrukt op de coupons van een staatsleening, terwijl het jaar 1288 van de hedsjra siwisj had moeten zijn, zoodat geen malïje-jaar het jaartal 1288 had kunnen dragen.

Kanaalstralen, Zie Electrische ontladingsverschijnselen in verdunde gassen.

Karei VI, koning van Frankrijk, staat: een zoon van Isabeau van Beieren, lees: gehuwd met.

Karwei, lees Karwij.

Kaunitz, kol. 2, reg 1 v. bov. staat: 1764, lees: 1794.

Keg. Zie Wig.

Kiespijn. Zie Tanden, Ziekten en verpleging der.

Kleurschifting', staat: zie Prisma, lees: zie Dispersie.

Klinkdicht. Zie Sonnet.

Klompvoet. Zie Voet, Misvormingen van.

Kloos, Jeanne Henriette Reine Reyneke van Stuwe. Zie Stuwe.

Kluiver. De afbeelding bij dit artikel is verkeerd geplaatst, moet 90° naar rechts gedraaid worden.

Koengfoetse. Zie Confusius.

Koppel. Zie Krachtenpaar.

Krause, K. Chr. Fr., staat kol. 2 reg. 15 v. ond: 1871, lees: 1781.

Kryoliet of lJssteen is een mineraal, dat uit natriumaluminiumfluoried (Na6'Al2 Fl12) bestaat en in dobbelsteenvormige, monokliene kristallen, maar nog meer in grofkristallijne massa's voorkomt. Het is wit tot geelachtig of roodachtig, glasglanzend en doorschijnend, heeft een hardheid van 2,5—3, een soortelijk gewicht van 2,9 en komt in dikke lagen voor in Z. Groenland bij Evigtok, verder aan den Pikes Peak in Colorado (N.-Amerika) en in den Oeral. Men bereidt er aluin, soda en kryolietglas uit door het te verhitten met koolzure kalk en daarna met water uit te loogen.

Kwadraat. Zie Quadraat (S).

L.

Lassalle. Ferdinand, staat: Marx was antisocialistisch, lees: anti-staatssocialistisch.

Leyds. Willem Johannes. Aan zijn geschriften toevoegen: „De eerste annexatie van de Transvaal", dl. I, Amsterdam 1906.

Liberia. Op het einde van Januari 1909 schoot de Liberische kanonneerboot „Lark" op 6 Britsche en een Duitsch schip, omdat zij op de signalen, welke gegeven waren, wijl zij van smokkelen werden verdacht, niet hadden geantwoord. Een tweede moeilijkheid ontstond voor de republiek, doordat zij de hulp, door een Duitschen kruiser aan generaal Padmore tegen de in opstand'gekomen Grebo's aangeboden, had afgewezen. De financiën waren en bleven daarbij in een verwarden toestand, terwijl het Con¬

gres van de Vereenigde Staten het voorstel in April 1910 door den staatssecretaris Knox ingediend, om Liberia financiëel te hulp te komen, verwierp.

Nadat in 1908 een grensregeling met Frankrijk was tot stand gekomen, volgde er in 1911 een met Engeland. Een groot gedeelte van het Liberische achterland kwam daarbij in Britsch bezit. Overigens neemt de invloed van de Vereenigde Staten, aan wie de regeling van de financiën is toevertrouwd, op Liberia toe. Een internationale leening van £ 500 000 onder Amerikaansche contröle, wordt door invoerrechten gewaarborgd.

Lichaams verminkingen bij natuurvolken, als wijze van versiering, welke met een blijvende verandering van het lichaam gepaard gaat,

Sluiten