Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

de ex-sjah, door 200 kozakken begeleid, naar Rus- we land. Het land nam de verandering in het algemeen rustig op. Alleen de nomadenstammen der on Sjahsewennen en Karadsjadagen uit den Kaukasus we begonnen een beweging ten gunste van het vroegere zij bewind. Aangevoerd door RakhimKhan veroverden zij den 3aen November Ardebil, dat zi] plun- re. derden. Rakhim Khan was voornemens om naar he Teheran op te trekken en aan het constitutioneel w bewind een einde te maken. Toen echter Rusland v< een afdeeling troepen zond tot ontzet van Ardebil; m dat zii den 14del> November bereikte, betrok hij ge eerst een versterkte legerplaats buiten de stad d waarna hij den 16den November aftrok. In het begin ch van Januari 1910 rukte hij opnieuw met zijn horden m op. Hij werd den 3d<=° Februari door de regeermgs- bi troepen volledig verslagen, zoodat hij over de Rus- a, sische grens moest vluchten. Rusland behandelde n hem als staatkundig misdadiger en wees hem en B zijn familie woonplaatsen in het Koebangebied ^

Den 16den November 1909 werd het nieuwe par- h lement geopend. De regeering zegde wetsvoorstellen w toe om de gebreken in liet bestuur op te heffen, h Als het eenige, onbevredigende punt in de verhouding tot de mogendheden noemde zij de aanwezigheid van Russische troepen. Het meest v klemde overigens de geldnood. In Januari c 1910 nam zij bij Rusland en Engeland elk c £ 200.000 op, welke noodig waren voor de bewaking van verkeerswegen, voor de bezoldiging van .

de troepen en het handhaven van de orde in het al- <

gemeen. Het plaatsen van een vrijwillige leening binnenslands mislukte. Om aan geld te komen, dwong de regeering 10 kooplieden tot een b'l^ge , van 50.000 en 15 tot een van 5.000 toman. Daar Rusland ondanks het herhaald aandringen van de Perzische regeering zijn troepen niet uit het { N. van het land terugtrok, nam de anti-Russische t beweging in Perzië steeds toe. Zij uitte zich ui een boycott van de Russische waren, welke Rusland beantwoordde door aan de grens nieuwe strijdkrachten samen te trekken. In het begin van Augustus brak er te Teheran een opstand \ an de fedais da constitutioneele nationalisten, uit De regemng moest kanonvuur te hulp roepen om de orde weder te herstellen. Eenigen tijd daarvoor waren ernstige onlusten te Hamadan voorgekomen terwijl in L. Perzië, met name in de havensteden Lingah en Bender Abbas, maar vooral te Sjiras, waar de stam der Kasjgais zich onder aanvoering van Saular ed Dauleh van de macht had meester gemaakt en den omtrek brandschatte, de ongeregeldheden elkander onverpoosd opvolgden. In die omstandigheden bood de Engelsche regeering den 17den October aan de Perzische een nota aan, waarin zij aandrong op het herstellen van de orde in het Z. vooral langs den weg Boedsjr-Sjiras Isfalian binnen een termijn van 3 maanden. Mocht daaraan niet worden voldaan, dan zou zij ter plaatse een Perzische troepenmacht onder bevel van Britsch-Indische officieren organiseeren. De kosten daarvan zouden gevo den worden dóór een toeslag op de douanerechten in de Perzische Golf. Enkele dagen later zette de Engelsche kruiser „Fox" te Linga.li 160 matroz tot bescherming van de vreemdelingen aan wal, zii werden den 9del> November eerst weder ingescheept. In haar antwoord van den 22"ten October

wees de Perzische regeering op de verbetering van iL de verhoudingen en den opbloei van den handel i onder het nieuwe bewind. De wanordelijkheden, : welke hier en daar nog voorkwamen, moesten eenerziids geweten worden aan de aanwezigheid \ ar vreemde troepen in het land, waardoor de hoop van! reactionnaire elementen om het oude regime ta, herstellen telkens weer, zij het ook ten onrechte. ( werd opgewekt, en anderzijds aan het nuslukkel van de pogingen van de regeering om geld op te ne-i. men. Verder werd gewezen op de onderhandelingen! gevoerd met een Engelsche bank; het lag in de beji doeling om het grootste gedeelte van het geld, dooi; deze overeenkomst te verkrijgen, te besteden voor maatregelen, welke het herstellen van orde en rus ; beoogden. Nog wees de regeering er op, dat zij dt aanwezigheid van Engelsche officieren in het lanJ niet zou kunnen goedkeuren en vroeg zij aan dei Britsche regeering toestemming om de douanerech ten met 10% te verhoogen, welk bedrag eveneeïj zou gebruikt worden om aan de onveiligheid li het land een einde te maken. In December 1911 wees de Engelsche regeering opnieuw op de onveihgl heid in de Z. lijke provincies, waarop de PerziscMI antwoordde, dat de hoofdweg tusschen Boesjr eji Sjiras thans door karavanen zonder gevaar koi w'orden gevolgd. Hoe meer echter de fatale termij: door Engeland in zijn eerste nota gesteld, naderdi des te meer spande de Perzische regeering zich ui om de orde geheel te herstellen. In het begin va! Januari 1911 zond zij een detachement troepen va 2800 man naar Fars, terwijl zij aan de Zweedsct r reeeering 10 officieren verzocht voor de reorgams! ' tie van de gendarmerie. Terzelfder tijd ongeve, 3 verzocht zij aan de regeering der Vereemgde State r van N. Amerika eenige van hare ambtenaren aa i te wijzen, die zouden worden belast met de reo t ganisatie van de financiën. Eén van hen, Morgi e Shuster, werd benoemd tot schatmeester-generaal i i directeur van de belastingen. Door zijn kennis, oi d zichtigheid en werkkracht verkreeg hij spoed - erooten invloed op de regeenngslichamen en all s wees erop, dat hij erin zou slagen, om den verward e financieëlen toestand te ontwarren Toen de zak aldus stonden, zag Engeland van de maatregele fr waarmede het had gedreigd, af. De moedijklied -e kwamen nu echter van den kant van Ruslai \ Shuster was er in geslaagd om bij de Britsche Imp n rial Bank of Persia een 6-procents leening van tl. m millioen te sluiten. Voor Rusland was echter e» ?d financieel gezond Perzië met gewenscht Toen d »n ook Shuster tot uitvoering van zijn plannen d er Engelschman Stokes een standplaats m de KI >d sische zóne, den invloedssfeer^ die: bij tet Bntsj ie Russisch tractaat omtrent Perzie van 190, a, et Rusland was toegewezen, aanwees, keurde Lnj ■n land dat aanvankehjk goed, maar verbood Ri an land het. Ten slotte moest de Perzische regeeri) n voor den aandrang van Rusland wijken en we in! Stokes ontslagen. In Engeland wekte zulks hier ie- daar spijtige gevoelens. Maar de plannen van Ri in- land gingen verder. Niet alleen de ambtenaren v ,en Shuster, ook deze zelf moest weg. De verwarde t. de standen in Perzië zouden spoedig gelegenheid ge. ;en om dezen eisch te stellen.

al • Den 8sten Februari deed Nasr el- Moelk, die in: den dood van AU Resa Khan tot regent geko* jer was, zijn intocht in Teheran. Terstond bij >

Sluiten