Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

gen dit verkapte protectoraat ontplooide weliswaar generaal Morales in December 1905 opnieuw de vaan van het oproer; echter te vergeefs. Na verbitterde gevechten met de regeeringstroepen, moest hij naar Haïti uitwijken. In het begin van 1907 werd een nieuw verdrag aangaande het beheer der financiën met de Vereenigde Staten gesloten, dat een verzwakking van dat van 1905 beteekende. De Vereenigde Staten zouden een algemeen-ontvanger benoemen, die uit de staatsinkomsten van San Domingo de schulden zou moeten aflossen. Het Dominiaansche Congres verzette zich eerst hevig tegen deze nieuwe overeenkomst, maar eindigde toch met haar in Mei 1907 te ratificeeren. Ramon Caceres werd in Juni 1908 als president herkozen. Van een revolutionnaire beweging in Mei 1909 onder generaal Comacho maakte Haïti gebruik om de Dominiaansche grensplaatsen Guasima en Florida te bezetten. Op het einde van 1910 ging San Domingo er, na een bemiddelingsvoorstel van de Vereenigde Staten te hebben afgewezen, toe over om troepen te zenden, welke een inval in Haïti deden. Een scherpe nota van den N. Amerikaanschen staatssecretaris Knox dwong de republiek echter om in te binden en zich neer te leggen bij een scheidsrechterlijke behandeling van het grensgeschil.

San Salvador Zie Centraal-Amerika (A).

Sardine Zie Haringvisschen.

Sardljn of sprot Zie Haringvisschen.

Schar Zie Platvisschen.

Scharretong- Zie Platvisschen.

Scheepsremmer Zie Makreelvisschen.

Servië. Den 13den October 1909 belastte Pasilsj zich met de vorming van een nieuw ministerie. Het werd gevormd uit oud- en jongradicalen en trad den 248l«-n October in functie. Den 27Bten Juli 1910 kwam eindelijk het handelsverdrag met Oostenrijk voor den duur van 7 jaar tot stand. De Kamer hechtte er den 29stel1 December haar goedkeuring aan, ofschoon het voor den uitvoer van Servisch vee geen begunstigende bepalingen bevatte. Inmiddels was, dank zij den langdurigen tariefoorlog, de uitvoer van Oostenrijk naar Servië van 40 millioen kronen in vroegere jaren tot 17 millioen kronen in 1909 gedaald. De voortdurende oneenigheid tusschen de oud- en jongradicalen noopte in September den minister van Binnenlandsche Zaken, Jovanovitsj, om zijn ontslag in te dienen. Hij werd vervangen door den minister van Financiën ProtiUj. Bij de opening van de Skoepsjtina verzoenden zich de beide radicale fracties echter weder. Een conflict met den Duitschen gezant von Beichenau kostte in Maart 1911 den minister van Oorlog, Gojkovitsj, zijn zetel. Hij werd opgevolgd door generaal Stepanovitsj. Enkele dagen na zijn optreden schiep deze de functie van inspecteur-generaal van het Servische leger, met de vervulling waarvan de kroonprins Alexander werd belast. In den loop van 1911 hadden ook de reeds lang aangekondigde bezoeken van koning Peter aan W. Europa plaats. In Februari 1911 werd Rome, in September St. Petersburg en inNovember Parijs bezocht. Van een bezoek aan Boedapest is echter tot dusver niets gekomen.

In het begin van Juli had het ministerie-Pasitsj een nieuwe crisis te doorstaan, die met zijn aftreden eindigde. Een wetsontwerp, dat ambtenaren het deelnemen aan staatkundige bewegingen verbood ondervond de meest heftige bestrijding, terwijl er ook

tusschen de ministers van Handel en van Financiën een ernstig geschil gerezen was. De minister-president vond in een en ander aanleiding om zijn ontslag te vragen. Den 88ten Juli trad het uitsluitend oud(gematigd) radicale ministerie-Milovanovitsj op. Vermeldenswaard is nog, dat de oudste dochter van koning Peter, prinses Helena, in September in het huwelijk trad met prins Johan Constantinowitsj van Rusland.

Silvestre. Paul Armand, staat kol. 2, reg. 14 v. bov.: 1896, lees: 1866.

Spanje, Canalejas zette in de tweede helft van 1910 zijn strijd met de Curie voort. De zoogenaamde grendelwet, den 88tei1 Juli ingediend, en waarbij den gouverneurs van de provincies gelast werd om, in afwachting van een nieuwe wet op het recht van vereeniging, geen toestemming voor de vestiging van geestelijke orden meer te verleenen, tenzij met gecontrasigneerde machtiging van den koning, had, vooral onder de clericalen en de Carlisten hevige bestrijding gevonden. Pogingen tot openbare demonstraties daartegen te Bilbao en te San Sebastian werden onderdrukt, terwijl publicaties voor den 28sten Augustus, den datum, waarop de koninklijke familie uit Engeland;terugkeerde, zoodanig werden gesnoeid, dat zij zonder uitwerking bleven. De grendelwet werd in het begin van November door den Senaat en op het einde van December door het Congres van Afgevaardigden aangenomen. De protesten van de Curie werden afgewezen en de gezant bij het Vaticaan, Ojeda, keerde niet naar Rome terug. Ook tegen de nieuwe wet op het recht van vereeniging verzette de Curie zich te vergeefs. Zij stelt alle vereenigingen onder het gemeene recht. De vereenigingen moeten om de 3 jaar aan de regeering een staat van bezittingen en inkomsten overleggen. Religieuse vereenigingen behoeven de goedkeuring van de regeering. Voor zulke van vreemdelingen is voorafgaande naturalisatie noodzakelijk, in welk geval de goedkeuring nog slechts kan worden verkregen als het aantal buitenlandsche leden het één derde deel niet te boven gaat. Dit laatste geldt ook voor staatkundige vereenigingen. De kloosters zijn eveneens aan het gemeene recht onderworpen. De eisch van de Curie, dat Spanje voor het indienen van deze wet over alle kwesties van religieusen aard, met haar tot overeenstemming zou komen, werd afgewezen. Den 9den Mei 1911 werd de wet aan de Afgevaardigden voorgelegd. Ook den tegenstand van de linkerzijde kwam Canalejas te boven. Een aanval van den republikeinschen afgevaardigde voor Barcelona, Emiliano Iglesias op den 6den Juli 1910 over het optreden van de vorige regeering tijdens het oproer te Barcelona, gevolgd door een nog heviger aanval van den socialist Pablo Iglesias over deze zaak, waardoor het bijna tot handtastelijkheden in de Kamer gekomen was, wist de minister-president te bezweren. Hoe echter de stemming tegen het Kabinet was, bleek den 22sten Juli uit een aanslag op minister Maura te Barcelona. Herhaalde en gedeeltelijk zeer ernstige stakingen te Bilbao (midden Juni tot einde September), Barcelona (begin September en November), Sabadell (begin October) en te El Ferrol (November) moesten met geweld worden onderdrukt. In het begin van Januari 1911 stelde het Kabinet met het oog op de voltooiing van het eerste gedeelte van zijn programma zijn portefeuilles ter

Sluiten