Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

£rond stelt aan den wil van God, waarvan het geweten getuigt, overeenkomstig de voorstelling welke men heeft aangaande den inhoud der zedewet, zooals deze belichaamd is in Christus als het ideaal der deugd.

Beschrijft men den aard van het zedelijk leven, men heeft dan te doen met een feit, dat in zich zelf altijd één en ident is en door vaste grenzen bepaald. Maar daarmede is niet gezegd dat het zich bij allen op dezelfde wijze openbaart. Er is eene verscheidenheid waarmede ook hier moet gerekend worden. Op menig onderscheid moet hier gelet worden. "Wie het zedelijke leven in kaart wil brengen, heeft met grootere moeielijklieden te worstelen dan wie den weg teekent van stormen of krankheden (Opzoomer. Losse bladen I bl. 177 vv.). De zedeleer der Roomsch-Katholieke kerk (Dorner. System der Sittenlehre S. 129 u. s. w.) heeft — behoudens de onderscheiding tusschen „klerus" en „leeken" — met de individueele verscheidenheid der meuschen weinig gerekend. De zedeleer der Protestanten heeft wei meer oog voor de individualiteit, maar kan toch niet gezegd worden daaraan volledig recht te doen wedervaren. Misschien mag men met Dorner aan Leibniz, in verband met zijne monadologie, er de eer van geven, dat van lieverlede het individueele in de geestelijke wetenschap beter tot zijn recht kwam. Wordt bedoelde verscheidenheid beschouwd als louter passief te verklaren, namelijk als ontstaan onder den invloed van plaats en tijd en omgeving, dan wordt natuurlijk — wat niet aannemelijk is — haar karakter in zijne oorspronkelijkheid miskend. Even weinig verdient het aanbeveling hier te denken aan kwantitatief, in plaats van aan kwalitatief verschil, zoodat eigenlijk alleen aan onderscheiden maat van zedelijke eigenaardigheden, al of niet in onderlinge menging, gedacht zou moeten worden. De voorstelling volgens welke de verscheidenheid te beschouwen is als enkel voortvloeiende uit het physisch organisme staat natuurlijk in verband met algemeen anthropologisch inzicht.

De verscheidenheid, in het geslachtsverschil begrepen, trekt tegenwoordig bijzonder de aandacht, onder den invloed van overwegingen, door sociale vraagstukken in het leven geroepen. Dat de soort, ook wat den mensch aangaat. in eeslachts-t weeheid zich openbaart, is van ouds —

Sluiten