Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

ontleend aan het gebied der natuur, loopt gevaar het verschil tusschen natuur en geest voorbij te zien, en onjuiste voorstellingen betreffende den aanvang des geestelijken levens kunnen niet anders dan heilloos werken op de voorstelling betreffende den groei van dit leven. De Christelijke dogmatiek was menigmaal in de gelegenheid ook op dit punt wijsheid te leeren uit noodlottige dwalingen, waarin ook de wijsbegeerte van het zedelijke leven betrokken was. De wording zoowel als de wasdom van alle leven is een mysterie, maar er is onderscheid tusschen wat te dezen aanzien op het gebied der natuur en op dat van den geest te zien is. De passiviteit van den zedelijk-geestelijken menscli is altijd met eene activiteit verbonden, waarvan wel ook overigens in het leven der dieren iets te ontdekken is, maar die ten minste op het gebied van lagere organismen te vergeefs wordt gezocht. Op zedelijk terrein moet inzonderheid worden gewaakt tegen miskenning van de waarde der persoonlijke werkzaamheid.

4. Het proces van het zedelijke leven. Wordt behoorlijk onderscheid gemaakt tusschen natuur en geest, dan zal ook de ontwikkeling des zedelijken levens, al bestaat er analogie tusschen haar en die des natuurlijken levens, niet worden beschouwd als gelijk aan die welke op het gebied der natuur wordt waargenomen. De ontwikkeling van het zedelijke leven moet worden beschouwd in het licht van haren eigen aard. In het zedelijke leven moet door vrije zelfbepaling, overeenkomstig eene vaste norm, krachtens plichtbesef, naar de bereiking van het hoogste goed worden gestreefd. Van ontwikkeling kan hier gesproken worden, wanneer bedoelde zelfbepaling strenger karakter aanneemt en zich krachtiger openbaart, de subjectieve overtuiging aangaande de geldigheid van bedoelde norm te vaster wordt, het plichtbesef in te zuiverder vorm zich doet gelden en ten aanzien van het hoogste goed juister voorstelling gekweekt wordt. Wat in de Christelijke levensbeschouwing als ā€˛zonde" veroordeeld wordt, bestaat juist in feiten die in-dit proces belemmerend werken. De kracht der zelfbepaling wordt verzwakt door de ontzenuwing van den individu, die niet achterwege kan blijven, waar zedelijk bederf zich in hem openbaart. Do grenslijn tusschen goed en slecht verflauwt

Sluiten