Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

min als in den staat, het onbeperkte stemrecht der massa's houdbaar. En geldt het reeds op elk ander terrein, dat het gezag ophoudt gezag te zijn en dus in zijn werking vernietigd wordt, zoo het zich schikken moet naar den wil van hen, wien het tot gezag moet verstrekken, — nog veel sterker komt dit uit op godsdienstig gebied. Hier toch is sprake niet maar van een tijdelijk, maar van het absoluut goddelijk gezag, dat onbepaald en onbeperkt den geheelen mensch beheerschen moet, en geen onheiliger denkbeeld dus dan dit goddelijk gezag in het organisme der kerk aan de goed- of afkeuring der menigte te willen binden. En toch, aanvaardt men het beginsel zonder beding of voorbehoud, dan heeft niemand het recht er die bedenkelijke strekking aan te ontzeggen.

Immers van de menigte gaat dan alle gezag uit. Elke kracht, die in beweging wordt gebracht, vindt in de stem dier menigte dan haar laatste steunpunt. Welke beperkingmen voorshands ook aan het overheerschend gezag dier menigte stelle, haar is het heft dan in handen gegeven, en zij heeft 't dan in haar macht om allengs alle draden door te snijden, waardoor men tot dusver haar levens-uitingen zocht te belemmeren. Al meent men dan ook voorloopig ih het gezag der Schrift of der Belijdenis, ofbijonttentenis van beide in een zekere mate van nog heerschende godsdienstigheid, een dam tegen de overheersching der onheilige beginselen te zien opgeworpen, men vergete niet, dat men door directe verkiezingen de bewaking van dien dam aan den stroom zelf toevertrouwt, tegen welks wassen ze werd opgeworpen. In een kerk, op die basis gefundeerd, is het volkomen denkbaar, dat een ongeloovige meerderheid ten slotte het ongeloof als geloofs wet decreteere: in naam van het heilige het heilige al meer terugdringe, en allengs onder den naam van kerk juist die beginselen organiseere, die lijnrecht tegen het goddelijk gezag indruisen en niets dan de in formule gebrachte grondtrekken zijn van het ongeheiligde zondige leven. De souvereiniteit van het god-

Sluiten