Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

geweten, in het forum internum. Dit hangt samen met het ver' band tusschen geloof en zedeleer en de beschikking over de middelen eenerzijds, anderzijds met het princiep der recht' vaardigheid, dat zich strekt tot de uiterste grenzen van het menschelijk mogelijke. Deze buitengewoon breede werkingssfeer drukt echter op dit recht een eigen stempel.

Dit alles zou ons echter een zeer onvolledig denkbeeld geven over de diepste grond van het kerkelijk recht, als wij ons niet herinnerden dat het eerste en hoogste gebod dat God ons gegeven heeft het gebod der liefde is.

Wij hebben dus gezien dat de rechtsordening der kerk ge' grondvest is in de wil van haar goddehjken stichter. Sluiten recht en liefde elkander uit? Zeer zeker wanneer men rechtspositivistisch denkt, als men naast recht, macht zet en geweld tot de beslissende factor van rechtsgeldigheid maakt, dan kan echter dat andere recht niet bestaan, dat in God zijn grondslag heeft en in het goddelijk recht zijn laatste maatstaf.

Belijden wij echter dit beginsel — en in het kanoniek recht vindt het zijn hoogste voleinding — dan moet daaruit voort' vloeien dat liefde en recht zich vereenigen want God is de bron van alle liefde en van alle recht.

Ja, het recht is slechts een uitvloeisel van de goddelijke liefde, want zooals Paulus zegt vervult de liefde de geheele wet. Hoe kan anders echte gerechtigheid bestaan als in den geest van die liefde die God ons leert door zijn kerk ?

Van dezen geest is het kanoniek recht doordesemd. Het kerkelijk recht is niet alleen de behoeder der strengste legitimi' teit die uit de bron van zijn stichter vloeit, — zelf volheid van alle gerechtigheid, — zijne machtsdragers beschikken ook in hooge mate over die drieëenheid der bevoegdheden, die de heilige Thomas in het bijzonder voorstelt: Dispensatie, epikeja, recht van gratie.

Het zou ons te ver voeren om hier in details te treden. Men denke slechts aan dispensatie van huwelijks' en wijdings' beletselen, aan de latere saneering of legetimeering van foutieve rechtshandelingen. Hier, zooals in het princiep der billijkheid of epikeja komt het streven der kerk naar de hoogste gerechtig' heid en volledige legitimiteit tot uitdrukking, een streven dat uit het gebod der liefde voortvloeit en er steeds naar weder'

Sluiten