Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

uitstekend leende tot de latere geestelijke uiteenzettingen. Ik herinner alleen aan de natuur-rechtsleer uit zijn werk, aan zijn weloverwogen zich stellen voor de fundeering van de pauselijke macht aan zijn diepgaande passages van het huwelijksrecht. Een der tijdgenoten van Gratianus, en groot' meester van het kerkrecht, Magister Rollandus, die den pause lijken troon besteeg als Alexander III, stamde zelf uit de school van Bologna. Deze School bouwde verder aan het groote werk. Rondom het decreet van Gratianus ontstond een heele school van decretisten, hierbij sloot zich de verdere ontwikkeling van het kerkelijk recht aan. Martin Grabmann heeft ons in zijn levenslange, afgrond diepe studies de groote invloed ver' klaard welke de Kanonistiek op de wereldbeschouwing van de late middeleeuwen gehad heeft. In de groote strijdvraag van dezen tijd toen het ging om de fundeering van de leer over het pauselijk primaat — en tegelijkertijd over de wereldlijke macht en de problemen der politieke en ideologische leiding der Christenheid in den strijd tusschen pausdom en keizermacht — was het de Kanonistiek die naast Theologie en Philosophie de groote richtlijnen aangaf van het geestelijke wereldbeeld der middeleeuwen. Hoe groot is de blijvende invloed van het kerke lijk recht op de algemeene rechtsleer! Het is een tijd lang de leidster geweest in den kring van rechtsscholen. Geen sprake van starre vasthoudendheid, het wist te geven en te nemen. En zoo heeft het kerkelijk recht en de kerkelijke rechtsleer rich ver' rijkt niet alleen door romeinsche en germaansche invloeden, maar ook, wat men soms verwaarloost byzantijnsche, slavische en orientaalsche rechtsgedachten, en heeft hun eigen recht steeds meer tot geestelijk gemeengoed van het christelijke avond' land gemaakt. Zoo heeft de middeleeuwsche Kanonistiek medegebouwd aan het groote werk der ideologische overeenstem' ming der toenmalige Christenheid. Wij weten heden, hoe de Pax Christianorum, waarvan de heilige Thomas zulk een glans' rijk beeld schiep, eeuwen later verbroken en sindsdien niet meer hersteld werd. Toch is het meer dan een symbool geweest dat Maarten Lutherin 1520 op de brandstapel van Wittenberg ook het Decreet van Gratianus verbrand heeft.

Daarover verstreken weder eeuwen waarin de Christen' heid versplinterd werd en onze ideologische eenheid verloren

Sluiten