Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Christendom verdedigt ook hij een christelijk humanisme. 9) Zelfs Calvijn zegt bij de uitlegging van het zesde gebod, dat God ons verbiedt onzen broeder „door onrecht te kwetsen of geweld aan te doen omdat Hij wil, dat zijn leven ons hef en kostbaar is 10) Het blijkt waar te zijn, wat prof. Heering

zegt: „Het moge voor God mogelijk zijn den mensch lief te hebben, al is de mensch nietig en zondig in Zijn oogen, ons mènschen is het — althans op den duur — niet mogelijk den naaste hef te hebben zonder hem eerbied toe te dragen." u)

Het is trouwens ook de praktijk, die de uitspraak weerlegt, dat de mens ganselijk onbekwaam is tot enig goed en geneigd tot alle kwaad.12) Dat de geneigdheid van den mens ten kwade möeüijk overschat kan worden, leert een weinig mensen- en wereldkennis voldoende. Te willen ontkennen echter, dat het andere er ook is, ware de werkelijkheid geweld aandoen. Erworden toch nog daden van zelfopoffering verricht, er is onbaatzuchtige overgave aan de waarheid, er is onzelfzuchtige dienst der gerechtigheid, er is nobele menselijkheid, alles uit zuiver humane aandrift. Wel neigt men van den kant der theologie telkens weer tot de bewering, dat de deugden der heidenen blinkende ondeugden zijn, dit bewijst slechts op zijn best, dat men zijn eigen schema liever heeft dan de werkelijkheid en op zijn ergst, dat het Farizeïsme onuitroeibaar is.

3. De belangrijkste rechtvaardiging van een christelijk humanisme zal echter liggen in de mogelijkheid van invoeging in het geheel ener christelijke geloofsleer of althans in de mogelijkheid het in verbinding te brengen met de centrale christelijke waarheden. Het zal voor het christelijk waarheidsbesef dé rechtvaardiging van een christelijk humanistische overtuiging zijn, wanneer zij zich laat verbinden met of zelfs blijkt voort te vloeien uit die overtuigingen, welke het hart van het christelijk geloof uitmaken. Ik meen, dat dit inderdaad zo is, al staan wij dadelijk voor de moeilijkheid, dat zich bezwaarlijk van hèt christelijk geloof laat spreken. Deze moeilijkheid geldt echter van alle overtuigingen. Belangrijk is het in elk geval, wanneer blijkt, dat het christelijk humanisme een organisch deel is van een geheel van overtuigingen, die toch christelijk willen zijn. Het zal meer gerechtvaardigd zijn, naarmate de overtuigingen,

Sluiten