Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

geleken bij den tegenwoordigen toestand beteekent dat toch verandering en een door elkander werpen van de bestaande vastgeloopen verhoudingen. Hierop is te antwoorden, dat wanneer een bepaalde verhouding van krachten niet meer vruchtbaar is men daarom niet moet overgaan tot een ver* houding die even vruchtbaar of nog onvruchtbaarder is.

Bovendien — en dit is het belangrijkste — is het corpó* ratieve systeem de gesystematiseerde onmogelijkheid voor den onderdaan om onrecht aan te geven en voor de overheid om onrecht vast te stellen. Vrije groepsvorming is verkies* lijk boven dwangmatige groepsvorming. Vastgeloopen vrije groepsvorming is in zooverre verkieslijker boven gedwon* gen corporatieve ordening, dat ook de vastgeloopen vrije groepsvorming nog een mogelijkheid biedt om tot betere ver* houdingen te komen.

Het is naar mijn vaste overtuiging de kerk, die op dit ge* bied van vastgeloopen vrije groepsvorming en de neiging tot dwangmatig corporatisme veel kan doen om tot betere verhoudingen te komen. Uitgaande van een zeer eenvoudig schema van recht en rechtvaardigheid kan zij door een vast* beraden prediking en wijze zielszorg tot de zoo noodige be* weeglijkheid en ruimte prikkelen (aanzetten). Dit schema dunkt mij te zijn: levensonderhoud, arbeid, ontwikkeling, geestelijke vrijheid. Op deze vier dingen heeft ieder mensch, maar ook iedere menschengroep recht. Op deze vier punten moet ook de regeering haar rechtspraak en rechts* handhaving instellen. Met behulp ook van deze vier gezichts* punten is het mogelijk tot een ruw, maar zuiver overzicht van de rechtsverhoudingen in ons volk te komen. Er zijn groepen van ons volk van een voldoend levensonderhoud uitgesloten: de werkloozen, terwijl zij tevens den arbeid missen. Er zijn groepen die nog achter zijn op het gebied van algemeene ont* wikkeling, zoo de arbeiders en voor een gedeelte het platte* land. Er zijn groepen die de geestelijke vrijheid nog te zeer missen, zoo het Friesche volk. Al analyseerend komt men

Sluiten