Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

heid. Afgezien van voordeel zoekende satellieten, zwaar betaalde handlangers en een gering aantal verdwaasden, die menen een of ander bekrompen „ideaal' te dienen, bukt het ganse volk zuchtend en in mokkend zwijgen onder de knoet en droomt van het ogenblik der bevrijding. De dictator voelt, weet dat, en hij vreest, dat dit ogenblik komen zal, als het volk tijd en gelegenheid krijgt zich te bezinnen op zijn onmetelijke kracht ingeval het rijn angst weet te overwinnen. Dus houdt hij „de dynamiek" in ononderbroken werking. Als een verdoemde tiert hij en weert zich om te bewijzen, dat het onmogelijke voor hem mogeli jk is, dat hij niets of niemand vreest, dat alles hem lukt, dat heel de wereld voor hem beeft, dat hij een hero is, een Uebermensch, een halfgod. Hij schuwt de catastrophen niet, want hij heeft ze nodig om er steeds groter, steeds glorieuzer en verblindender uit te voorcchijn te komen... tot één catastrophe hem noodlottig wordt, en hij in smaad en schande ondergaat... De dictator, die dan rekent op de zo vaak en zo fanatiek uitgekreten en bezworen trouw zijner naaste dienaren, vrienden en aanhangers, moge zich de houding herinneren van Napoleons generaals en maarschalken na Waterloo...

üös democratie waarborgt een geleidelijke, natuurlijke, organische ontwikkeling, langzaam, maar zeker. De dictatuur kan niet geduldig werken, zij moet schokkende dingen laten zien, zij springt brullend van ramp tot ramp, tot rij mis springt en te pletter slaat. En niets achterlaat dan chaos, verwildering en rouw.

Wanneer de kapitalistische geldschieters niet zo verblind geweest waren door de hoop op de vernietiging der arbeidersbeweging en het daaruit voortvloeiend herstel van hun onbeperkte heerschappij in staat en economie; wanneer rij meer historisch inricht gehad hadden en genoeg psychologische intuïtie om de figuur van den dictator naar rijn wezen aan te voelen — zij zouden zich wel gewacht hebben hun dure geld weg te smijten om zijn komst voor te bereiden. Ook voor de grootsten onder hen is er geen plaats boven, zelfs niet naast, slechts ónder den dictator. In de democratie, die het hun lastig begon te maken, waren rij nog een soort koningen. In de dictatuur worden ook rij knechten. Hoe, daarvan zouden de industriëlen van Italië en Duitsland een boekje kunnen opendoen... als rij maar durfden!...

De democratische staatsheden en diplomaten, grotendeels behorend tot dezelfde maatschappelijke klasse als de dwaze en bedrogen geldschieters, en evenals deze vervuld en bedorven door de angst voor de doorwerking der democratie, die hen in hun machtsheerhjk-

Sluiten