Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

heerlijke goederen, welke uit den vreemde, m.n. van overzee, plachten te worden aangevoerd; vele surrogaten kwamen aan de markt en menig gewikst zakenman ging ijlings allerlei produceeren, dat men van elders niet meer geleverd kon krijgen; de catalogussen der eerste Jaarbeurzen geven van deze Nederlandsche nood-producten zeer interessante overzichten. Allengs ondervond ook het distributieproces ernstige stagnatie: er ontstond schaarschte aan tal van eerste levensbehoeften, levensmiddelen, brandstoffen en zoo meer; tegen het einde van den oorlog ging de schaarschte op menig moment in gebrek over.

Meer dan iets anders heeft dit de maatschappelijke samenleving tijdelijk als het ware uit haar voegen gerukt: weinig licht, weinig warmte, wonderlijk voedsel van twijfelachtige voedingswaarde; alles werd er door in de war gestuurd. Men trachtte zich zoo goed mogelijk te behelpen. Helaas waren het veelal niet de edelsten, braafsten en het meest altruïstisch gezinden, die het het best hadden: nood leerde hamsteren, smokkelen, maagkwalen voorwenden, enz.

De meest uitgeslapenen en geslepenen wisten ook in de neutrale landen uit den algemeenen nood groote financieele voordeden te behalen: de oorlogswinst — verrijking van de taal, verlaging van het peil der maatschappelijke samenleving! s* kwam te voorschijn, de „O.W.ers" onzaliger nagedachtenis verschenen op het tooneel om betrekkelijk spoedig, na weinig blijvende winst voor de maatschappij te hebben achtergelaten, er weer roemloos van te verdwijnen.

Toen in November 1918 de wapenen werden neergelegd, wilde dat nog niet zeggen, dat de vrede in Europa was weergekeerd. Een oogenblik scheen het alsof men het zaad der revolutie, dat in landen der overwonnenen, m.n. bij onze Oostelijke naburen, snel ontkiemde, in ons vrije, neutrale Nederland wilde importeeren. De orde bleef echter bewaard en Regeering en Staten-Generaal konden zich aangorden om, naar het Koninklijk verlangen, uitgesproken in de proclamatie van den 20sten dier maand, ,,de voorgenomen hervormingen door te zetten en aan te vullen met de snelheid, die past bij den polsslag van dezen tijd".

Sluiten