Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Baur zijne grootste lauweren heeft geplukt. Dat ik dit punt hier ter loops ter sprake bracht, geschiedde alleen om op eene eigenaardigheid in den gang van Baur's studiën te wijzen. Hilgenfeld, een geleerde wiens vlijt en scherpzinnigheid ver boven mijn lof verheven zijn, heeft, bij alle waardeering van Baur's verdiensten, bij alle hulde aan diens kritische beginselen toegebracht, toch in één opzicht althans gemeend zijn eigen weg te moeten gaan en van den grooten meester onafhankelijk te moeten blijven, en dit was juist in den weg, langs welken de oplossing van het groote evangelie-probleem moet worden beproefd. Baur is met den 4<*en 0f jongsten begonnen; Hilgenfeld achtte het verkieselijk met den eersten, den oudsten aan te vangen. Nu schijnt de weg door Hilgenfeld gekozen wel zoo eenvoudig en rationeel. Immers Baur's methode brengt dit gewichtig inconvenient mede, dat zijne evangelie-kritiek niet hand aan hand gaat met eene genetische beschouwing van het historische Christendom zelf, ja, eigenlijk in geheel tegenovergestelde richting zich beweegt. En toch meen ik, dat voor zoover het hier, gelijk Hilgenfeld schijnt te willen, om een questie van methode en beginsel te doen is. ook hier de leerling 1 niet boven den meester, maar omgekeerd de meester boven den leerling moet gesteld worden, en is het juist aan Baur's buitengewoon gelukkig ontwikkelden historisch-kritischen tact toe te schrijven, dat hij het evangelie-probleem niet van de synoptische-, maar van de Johannes-zijde aanvatte. Hier toch was het spoedigst en het gemakkelijkst de volstrekt noodige basis voor alle verdere kritische operaties te vinden; hier was het, dat de werkzaamheden moesten plaats hebben' welke aan het beleg van de hoofdsterkte noodzakelijk moesten voorafgaan. Zoolang het Johannes-evangelie, wat zijn histonsch-biogransch karakter betreft, nog op ééne lijn werd gesteld met de synoptische evangeliën, was er aan wezenlijken vooruitgang in onze kennis van den Jezus der werkelijkheid niet te denken. Door dit Evangelie te verwijderen uit de rij der documenten van den eersten rang, werd dus het probleem der problemen: wie was en wat wilde Jezus van Nazareth? op de allerbelangrijkste wijze vereenvoudigd, ja, langs den anderen weg zon hetzelfde resultaat nimmer te verkrijgen zijn geweest.

» Niet in den gewonen zin was Hilgenfeld Baur's leerling, maar in zoover het geheele jongere geslacht van theologen, die wat goeds wilden leeren hem als meester moesten erkennen.

3*

Sluiten