Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

in hoofdzaak de befaamde tendentie-verklaring neer? Immers op de navolgende stellingen.

1°. Geen der evangelisten was getuige van de dingen die hij verhaalt.

2°. Geen hunner was in staat de "tradities en beschouwingen, die ten aanzien van Jezus en den apostolischen tijd in omloop waren, aan een objectieve historische kritiek te onderwerpen.

3°. De z.g. historische boeken des N. T. zijn ontstaan in tijden van krisis en spanning tusschen de verschillende partijen, welke al vroeg in den boezem der kerk elkander hebben bestreden, in tijden dus, waarin allerminst de zaken met kalmte konden worden onderzocht.

En toch in weerwil van dit alles zou men, wat het oorspronkelijke Christendom betreft, kunnen toegeven, dat Baur de geschiedenis heeft geconstrueerd. Immers hij heeft den grond gelegd, waarop die geschiedenis kon worden geconstrueerd. Aan hem voornamelijk hebben wij het te danken, dat ook over dit gebied het volle daglicht kan opgaan j aan hem meer dan aan anderen, als het der historische wetenschap gelukt dit land van mythen, sagen en legenden volkomen te annexeeren; aan hem in de eerste plaats, "als de kinderen dezer eeuw zich weer zullen kunnen verkwikken in den aanblik van den waarachtigen mensch Jezus, die zoovele eeuwen lang achter de wierookdampen der verheerlijking verborgen, bleef.

Zou men van dit alles met minachting mogen spreken ? Neen, dat zou onbillijk zijn, ook al mocht het onderwerp dezer nasporing, op zich zelf beschouwd, weinig belangstelling verdienen. De kritische inspanning door Baur aangewend, het model van wetenschappelijk onderzoek door hem ons nagelaten, zou zijn naam doen voortleven in de geheugenis van alle ernstige dienaren der historische wetenschap. Maar nu het geldt den -oorsprong van een verschijnsel zóó gewichtig als het Christendom, nu het te doen is om raadselen te ontwarren, waarop de kloekste denkers zich te vergeefs hebben moê gepeinsd; nu het er op aankomt de protestantsche christenheid, d. i. het meest intellectueele deel des menschdoms, tot volkomen bewustzijn te brengen van hetgeen zij in Jezus en zijn godsdienst heeft ontvangen, m. a. w. welke de wezenlijke en waarachtige bronnen zijn der christelijke beschaving, en in hoeverre het godsdienstige leven van dezen tijd zich kan verjongen en verfrisschen door de aanraking met hem, in wien de mensch-

Sluiten