Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

als de geschiedenis van den strijd tusschen officieel en niet-officiëel, feitelijk recht, of liever, zij levert ons een der merkwaardigste bladzijden uit het groote historieboek van dien nog steeds langs de geheele linie van het recht voortdurenden strijd. Tot juist verstand dezer uitspraak, of liever tot voorkoming van misvatting, is eene korte toelichting noodig. Zij brengt ons, bij den heerschenden twist over het begrip van „recht", als van zelf te midden der brandende vraagstukken van den dag op het gebied der rechtswetenschap. Daar recht geen vaststaande beteekenis heeft, kan men, zich op dit terrein wagende, er zelfs niet meer op rekenen door juristen begrepen te worden, wanneer men niet eerst bescheid heeft gegeven op de vragen: Wat verstaat ge onder recht ? Welke is uwe opvatting van het wezen van het recht? Het spreekt van zelf dat ik slechts in korte trekken mijne meening kan mededeelen. Hoewel ik daardoor gedwongen word mijne denkbeelden eenigszins apodictisch te formuleeren, geloof ik toch deze vragen niet te mogen ontwijken. Immers de beantwoording daarvan zal u tevens de opvatting doen kennen, die aan mijn onderwijs ten grondslag zal liggen.

Onder recht versta ik de voor het bestaan en de ontwikkeling der samenleving noodzakelijk geachte regeling der menschelijke verhoudingen, m. a. w. de gedragslijn, die in het dwingend belang der samenleving door de menschen in hun onderling verkeer wordt gevolgd. Recht toch is een postulaat, een product der samenleving. Zoodra meerdere menschen in elkanders nabijheid leven en daardoor met elkander in blijvende aanraking komen, zijn de Voorwaarden aanwezig, waaruit het recht noodzakelijk voort-

Sluiten