Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

de eischen der samenleving, latent blijft, uit den sluimer ontwaken, zijnerzijds formuleeren wat, in tegenstelling tot het officiëele recht, recht behoort te zijn, het gezag van dat officiëele recht langzaam ondermijnen en ten slotte, daaraan een schijnbestaan latende, feitelijk het oppergezag verschaffen aan den niet officiéél erkenden regel. Evenzoo zal, wanneer het rechtvaststellend orgaan verzuimt in nieuw opkomende behoeften te voorzien, het volksrechtsbewustzijn aan het werk tijgen en het officiëele recht aanvullen door gedragsregels in het leven te roepen, die, al mogen zij formeel geen recht kunnen heeten, dit niettemin feitelijk zijn.

Het merkwaardigste voorbeeld van dien aard levert wel de geschiedenis van het handelsrecht. Zijn ontstaan dagteekent uit een tijd toen het Romeinsche en Canonieke recht officiëele rechtsnorm waren, uit krachte van de uitspraak des wetgevers en des rechters, en officiëele rechtsnorm bleven, niettegenstaande een zich levendig ontwikkelend handelsverkeer behoefte aan nieuwe regels deed gevoelen. Slaan wij de rechtsgeleerde werken op uit den tijd van 1100—1500, die der summisten en canonisten, meerendeels professoren, rechters en advocaten, dan blijkt daaruit, dat het Romeinsche recht officiéél het eenig erkende was; dat op dep katheder en in de rechtzaal alle door het handelsverkeer tusschen de kooplieden in het leven geroepen eigenaardige, nieuwe betrekkingen en instituten uitsluitend naar den maatstaf van dat recht beoordeeld werden. Raadplegen wij daarentegen het werkelijk leven, dan ontmoeten wij tal van aan het Romeinsche recht onbekende contracten-typen en rechtsfiguren, zooals de verzekering, den wissel, talrijke vormen

Sluiten