Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

de meest noodzakelijke hervormingen niet, of niet dan met de grootste moeite tot stand komen. Met dat ik daarom het beginsel der codificatie, mits verstandig toegepast, zou willen veroordeelen ; integendeel, zijne voordeelen zijn daartoe te aanzienlijk. Daarenboven schuilt de fout niet in de wet, maar bij den wetgever. Deze behoort te zijn, wil hij aan zijne roeping getrouw blijven, zelfstandig orgaan, waardoor het volksrechtsbewustzijn zich middellijk uitspreekt. Dit nu is hij te weinig. Het is niet voldoende, dat de wet de sociale ontwikkeling en hervorming op den voet volgt; zij moet er gelijken tred mede houden. Hier te lande en ook elders is tegenwoordig noch het een noch het ander het geval. Vandaar dat thans weer gelijksoortige strijd tusschen officieel en niet-officiëèl recht gestreden wordt, als in de Middeleeuwen het aanzijn gaf aan het handelsrecht. Feitelijk toch is de toestand ten onzent deze: algemeen orgaan van rechtsvaststelling is de wetgever; wei vinden wij daarnaast ook den rechter, hoewel overigens uitsluitend orgaan van rechtstoepassing, als zoodanig fungeeren, doch alleen inde weinige gevallen, waarin de wetgever, zich van het geven van bepaalde voorschriften onthoudende, naar de gewoonte of de billijkheid verwijst, en dus den rechter overlaat in concreto te bepalen, wat naar de heerschende opvat- j ting, in Soortgelijke gevallen als het aan zijne beslissing onderworpene, de te volgen gedragslijn behoort te wezen.

Officieel, bij uitsluiting afdwingbaar recht is dus de wet. Dit neemt echter niet "weg, dat zij op vele punten in strijd is met de heerschende rechtsopvatting , in strijd met datgene wat in het algemeen voor de samenleving en het verkeer wenschehjk geacht wordt; dat zij dus op die punten den

2*

Sluiten