Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

vangen, haar vooruit te loopen en onnoodig te maken. Wat meer zegt, hij moet (voor zooverre hij niet bestaande rechtsregels bloot bevestigt) zelf die uitspraak doen; dat is juist zijn taak. Alleen dan, wanneer hij die taak gebrekkig vervult, zal de volksrechtsopvatting gedwongen worden, zich daarnevens op eene andere, niet-officiëele wijze uit te spreken, om datgene, wat door den wetgever in de wet officieel als haar uitspraak wordt voorgesteld ,x als zoodanig te logenstraffen, door er hare werkelijke uitspraak tegenover te stellen. Dan is de strijd ontbrand tusschen officiéél en niet-officiëel recht, waarin het eerste onherroepelijk den ondergang te gemoet gaat, daar nimmer als officiëel recht gehandhaafd kan worden, wat in werkelijkheid geen recht meer is. Moge ook het volksrechtsbewustzijn zich officiëel alleen in de wet kunnen uiten, desniettemin staan het middelen genoeg ten dienste om het daarnevens officieus te doen: de gewoonte, de rechtspraak (wanneer de rechter, hoe verkeerd dit ook zij, concessies aan het rechtsbewustzijn in de wet legt), de jury, de communis opinio doctorum, enz. Deze alle zijn vreedzame middelen, waardoor verkeerde wetten hun gezag verliezen. De geschiedenis echter kan ook voorbeelden aanwijzen, hoe het volksrechtsbewustzijn soms door een gewelddadige uitbarsting knellende banden weet te slaken. Vond niet de Fransche revolutie van 1789 mede hare oorzaak daarin, dat eene nieuwe levensbeschouwing de heerschende was geworden en de vervanging van de bestaande regeling der menschelijke verhoudingen door eene geheel andere dringend wenschelijk deed achten?

Dat de strijd tusschen officiëel en feitelijk recht ook

Sluiten