Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

opricht, terwijl wat het hooger onderwijs betreft, de gymnasiën zouden moeten bekostigd worden door de gemeenten?

Indien wg echter voor de oprichting van gymnasiën van Rijkswege ons verklaren, dan is het vooral ook, omdat wij het wenschenk achten, dat er een zeker aantal Rijksgymnasiën worden opgericht, die als zoovele modellen kunnen beschouwd worden. De Gemeentebesturen zijn dikwijls genoodzaakt te rade te gaan met de middelen, waarover z\j kunnen beschikken, en kunnen vaak met den besten wil de scholen niet op dien voet inrichten als de eischen der wetenschap meêbrengen.

Minder ingenomen zijn wij met het plan, dat de Staat ook zorg zal dragen voor de oprichting der progymnasiën. Deze dienen slechts tot noodhulp. Zij worden opgericht, wanneer een of andere gemeente geen inrichting voor hooger onderwijs bezit en geen genoegzame hulpmiddelen heaft om gymnasiën op den gewonen voet te bekostigen; zij tracht in dat geval een school op te richten, waardoor de jongens langer ia het ouderlijk huis kunnen blijven dan het geval zo» zij», wanneer zij met de laagste klasse van een gymnasium moesten beginnen, dat misschien ver van de woonplaats verwijderd is. En nu bestaat er geen enkele reden, waarom de Staat zulke instellingen zou oprichten en onderhouden. De Staat kan des noods zulk een school snbsidieëren, maar het ligt niet op zijn weg om ze te stichten, omdat hetgeen de Staat doet, volkomen aan alle eischen van bet ©nderwjjs moet beantwoorden. Dat de progymnasiën slechts tot noodhulp dienen, kan niemand betwisten. De ervaring spreekt fcuitendien niet ten voordeele van deze inrichtingen; daar waar zij bestonden, heeft men in de laatste jaren ze of uitgebreid of opgeheven. In QosteMjjk worden de gymnasiën in twee soorten verdeeld, hoogere en lagere ; de hoogere bestaan uit acht, de lagere uit vier klassen. Vroeger was het aantel lagere gymnasiën vrij groot; meest allen hebben zij eene hervorming ondergaan en zijn eveneens voor acht klassen ingericht. Gymnasiën van vier klassen op te richten staat volkomen vrij, maar het is een zaak, die uitstotend de gemeenten aangaat. In Pruisen is het op dezelfde wijze geregeld,

Sluiten