Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Onder al de vervolgingen drong de Hervorming dieper en dieper door. Hadden de denkbeelden van Luther den eersten stoot gegeven, de troebelen der Wederdoopers veel verwarring gesticht, langzamerhand begonnen Zwingliaansche en later Calvinistische denkbeelden zich te verbreiden, vooral door de prediking der Zuid-Nederlanders en niet het minst der Wallonen, en de overhand te behalen. Het eerst openbaarde zich dit in den vorm der godsdienstoefening. „Wanneer wij vergaderd „zijn, zegt Baudouin Oguier tot zijne rechters, in den naam „des Heeren om zijn woord te hooren, dan buigen wij ons op „de knieën én belijden ootmoedig onze zonden voor de heilige „majesteit Gods ;• daarna bidden wij allen te zamen dat Gods „woord toch recht gepredikt en zuiver verkondigd moge wor„den. Wij bidden ook voor onzen Heer en Keizer, opdat het „gemeenebest in vrede en ter eere Gods geregeerd moge wor„den; en ook gij, mijne Heeren, wordt niet vergeten, daar wij „den goeden God bidden, dat Hij u in het goede moge handhaven." Dat men menigwerf zich behelpen moest, blijkt ten overvloede hieruit, dat zelfs nog in 1578 te Utrecht, in de Jacobikerk, de pastoor eerst de mis op het Choor bediende, en daarna Jacob Duifhuis in het schip de hoorders toesprak, die naar het gezuiverde Evangelie dorstten. Doch zulke chaotische toestanden waren op den duur onhoudbaar.

De predikers die in de jaren 1545 tot 1560 hier in grooten getale het Evangelie verkondigden, kwamen uit Genève, Frankrijk en Embden; van hen zijn de eerste beginselen van kerkregeling uitgegaan. Dat de ondervinding elders opgedaan zich hier liet gelden, behoeft ons niet te verwonderen; veel meer dat men vóór 1563 geen stellige en zekere gegevens heeft van kerkordeningen in de Vereenigde Provinciën der Nederlanden.

Onder de buitenlandsche invloeden reken ik en den invloed van Calvijn en het voorbeeld der Fransche Huguenooten.

Dat de invloed van Calvijn overwegend is geweest, behoeft ter nauwernood vermelding; wel mag worden aangestipt dat

Sluiten