Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

met hare keuren, rechten en privilegiën behooren en waarvan zij een integreerend deel uitmaken. Dit nu wordt op de Kerken toegepast: het territoir der burgerlijke gemeente is het territoir der Kerk, en allen te zamen vormen de Provincie.

Van der Kemp, in zijn bekend werk: „De eer der Ned. Hervormde Kerk gehandhaafd", merkt op dat de Prins, in wiens naam dit stuk gesteld was, persoonlijk meer vrijheid aan de Kerken geven wilde. De concept kerkorde, welke op die beschouwing gegrond was, is toen niet aangenomen; maar dit stuk drukt zeer juist den geest uit, die bij de meeste regeeringspersonen de heerschende was; en bij al wat de Overheid van 1576 af tot in 1816, ja tot in 1852 toe, aangaande de Kerk besloten heeft, is zij min of meer bewust van de hier blootgelegde beginselen uitgegaan. Het beginsel hier uitgesproken, zou men kunnen noemen het historisch recht, tegenover het, mijns inziens, dogmatisch alleen juiste beginsel van zelfregeering, door de gereformeerden voorgestaan.

Met toestemming der Staten werd te Dordt in 1578 de eerste Nationale Synode gehouden der Nederduitsche en Waalsche Kerken, zoowel „inlandsche als uytlandsche." Datheen was Praeses. Geen wonder dat onder zijne leiding, — hij was te Wesel, te Embden geweest, — getracht werd „die Calvinistische presbyterial-synodal Ordnung im Sinne der vollen Kirchlichen Autonomie durch zu führen. (Lechler.)

Art. 55 schrijft voor dat de leeraren de confessie zullen onderschrijven, ook de professoren in de theologie, „en — zegt men — het ware goed, dat 't zelve ook van de ouderlingen geschiedde."

Op de tweede Synode, in 1581, zond men wel is waar, zelfs op verzoek, geen Commissaris Politiek, overmits de Staten geen vermoeden of opinie van de predikanten konden hebben, dan dat zij al hunne handelingen, zoowel in de Synode als

Sluiten