Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Een vraag, die in verband met bet hier uiteengezette ook zeer de aandacht verdient, is deze, of de semasiologische veranderingen bewust of onbewust gebeuren. Dit is een nogal ingewikkelde kwestie, waarover de meeningen der geleerden uiteen loopen (Bréal-Meillet e.a.) *). Natuurlijk moet hier weer buiten beschouwing blijven, dat de sprekende gemeenschap zich van deze dingen nauwelijks bewust is, veel minder er zich het hoofd mee breekt en de woorden gebruikt in den zin, waarin zij ze kent en waarin zij ze anderen heeft hooren gebruiken, zonder er zich rekenschap van te geven, dat die zin er eerst in xe instantie aan eigen geworden is. (Denk b.v. aan woorden van vreemden oorsprong als: universiteit, salaris, gedecideerd, courant enz., enz.) De vraag, hoe de woorden aan hun telkens veranderenden inhoud komen, is een van wetenschappelijke, niet van practische orde. Wij willen hier thans niet dieper op deze kwesties van algemeenen aard ingaan. Zooveel schijnt wel zeker te zijn, dat beteekenisveranderingen zoowel bewust als onbewust tot stand komen. Bij de metaphoor is dat heel duidelijk. Naar de gewone definitie is elke metaphoor een vergelijking2). Het resultaat van een werk is te v e r g e 1 ij k e n met een vrucht. Daaruit ontstaat de uitdrukking „de vrucht van den arbeid". Liefde brandt a 1 s een vuur; vandaar: „het vuur der liefde". Iemand beschermt a 1 s een schild of als een rots; vandaar: „hij is mijn schild of mijn rots". Evenzoo is het te begrijpen, dat men spreekt van een ezel, een juweel, een ster, de wortel, de bloem en tientallen zulke uitdrukkingen. Men zal wel moeten aannemen, dat zulke zegswijzen eerst bewustvergelijkend, vervolgens meer en meer onbewust en gedachteloos voor datgene wat men daarmee wil te kennen geven, !) Vgl. Camoy, p. 90 vv.

2) De Arabische grammatici spreken zeer karakteristiek van een tamtil bila kaf („vergelijking zonder de partikel „als""). Vgl. Ed. König, Stilistik, p. 93.

Sluiten