Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

cultureele eenheid zijn geworden, zijn samengegroeid. Mis» schien geldt voor het Hebreeuwsch iets dergelijks, al is het dan ook in mindere mate. In veel gevallen heeft men dan eerder met verschillende aspecten van een zelfde begrip, dat het uitgangspunt vormde, te maken dan met een eigenlijke semasiologische evolutie.

Beschouwen wij nu eerst zulke gevallen, waarin een beteekenisverschuiving plaats vindt als gevolg van bepaalde s t y1 i s t i s c h e wendingen x). Wij voelen deze verschuivingen meestal als min of meer natuurlijk, maar het is daarom niet minder van belang vast te stellen, dat in verschillende talen en taalfamilies ten deze soortgelijke tendenties blijken te bestaan.

1. Het inhoudende voor den inhoud (continens pro contento), een zeer veel voorkomende figuur. Wij zeggen: „Een beker of een glas drinken", wij spreken van een huis voor de bewoners of de familie, evenzoo in het Grieksch, het Latijn en andere talen; wij spreken van een zaal, die applaudisseert, van de Kamer, die een wet aanneemt, enz. Vgl. verder: tuin (= Dui. Zaun ), evenzoo Dui. Garten, Eng. garden, town, eigenlijk allemaal „omheining"; park (= barricum), Fr. cour (cohors), paradijs (uit Perzisch pairi-daeza), fiscus, kas, budge(t), en vele andere. Evenzoo Hebreeuwsch: D13 (npBftn, nntf) ,rP3 ,p (st. pj „bechutten" vgl. ya), <yai ..grens", dan: „gebied", Aram. MDYin id. (vgl. Latijn fines), Aram. N"Dttft«* „ring, ringmuur, gebied". nTU (\tK niTU) • Arab. h& Q „muur tuin"2).

2. De stof voor het product. Ned. het moordend staal, een

1) Een systematische behandeling van de stijl-figuren in het Hebreeuwsch geeft Ed. König, Stilist ik, Lpz. 1900.

2) Een voorbeeld van het omgekeerde is b.v. ixxMpta „vergadering, gemeente" > Fr. église, „kerk(gebouw)"; evenzoo Syr. r«*mi? (vgl. Hebr. ,~TIP) en Gr. synagoge.

Sluiten