Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

afleiden, dat de één een beter Christen is dan de ander. Dat zoo ik ook aan onze Christelijk-Historischen willen zeggen, want er zijn ook onder ons wel die aan dat euvel mank gaan ten opzichte van de Antirevolutionairen. Hoe komt het voor in gesprekken: Ge moest maar eens weten van die en die. Ik weet het ook wel; maar het omgekeerde kan ook gezegd worden. Als wij dien weg opgaan, ondergraven wij onze eigen kracht, die wij alleen hebben in de eerbiedige erkenning en aanvaarding van de Openbaring Gods. Daarom zeg ik hier, waar ik moet spreken over het voorname verschil tusschen Antirevolutionairen en Christelijk-Historischen, dat Kuyper en Hoedemaker beiden bedoelden ons volk tot Christus te leiden en dat zij beiden mannen waren, die lëefdeTTuTnïë~diepe overtuiging van den grooten zegen Gods Hem te hebben keren kennen en Dien ook bekend te maken aan ons volk.

Met betrekking tot de vraag,hoe ons volk weer tot Christus te leiden, gingen zifechter uiteenTEr staan hier twee wegen open. De eene weg is dè lieden van een zelfde belijdenis te verzamelen in eigen afgesloten kring, zich te isoleeren van "anderen en alzóo een sterke organisatie op te bouwen van degenen, die ten opzichte van de Christelijke belijdenis en daaruit voortvloeiende werkzaamheid op verschillend levensterrein van een zelfde gevoelen zijn. In dat licht moet gezien worden hetgeen dr. Kuyper gedaan heeft, waarvoor hij gestreden en geworsteld heeft. Door isolatie van de ChrïstuS-gezinden en scherpe organisatie van dezulken streefde hij er naar, dat Christus weer een breedere plaats kreeg onder het volk. De andere* weg is: om in het volksleven alles aan te grijpen, wat daarvoor maar eénigszins gelegenheid biedt, alzoo ook de openbareJnstellingen, opdat Christus daar een plaats hebbe of -aaattJsrjjge. Hiermede hebt u den sleutel in handen van het groote verschil tusschen den aanvat yan Kuyper en dien van Hoedemaker. Kuyper heeft een aaneengesloten partij geformeerd en hij was er op uit alles te verkrijgen, wat aan die partij en aan hetgeen zij bedoelde ten goede kon komen- Dat heeft hij op kerkelijk gebied gedaan door de Doleantie te forceeren; op lageronderwijsgebied door alles te zetten op de kaart van het vrije onderwijs en op het gebied van het hooger onderwijs door de oprichting van de Vrije Universiteit. Hij deed het niet klein, maar hij deed alles groot. Hij zag van den aanvang af de groote beteekenis van een eigen kring van wetenschappelijk geschoolde mannen, die een plaats zouden kunnen innemen aan de eigen academie, in het parlement, en straks ook bij de balie en in de rechterlijke macht. «1 heeft de geweldige krachten, waarover hij beschikte, als een gave van God gebruikt om in ons volk een groep te vormen van Christen-mannen en -vrouwen, die nu ook naar eigen opvatting als zoodanig het Christelijk volksdeel vormen.

Het gevolg was, dat hierdoor een scherpe scheidingslijn getrokken werd in ons volk en dat zij, die buiten den alzoo gevormden

Sluiten