Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

en omwegen, totdat hij zijn vergissing bemerkt en, uit ervaring wijzer geworden, eindelijk den voet zet op den waren, koninklijken weg, maar hoeveel heeft dan die eerste voetstap hem gekost. Nil sine magno vita labore dedit mortalibus. En gij wilt alles voor niet hebben, gij meent, dat wat gij noodig hebt, u van zelf toegevoerd wordt P Deze tegenwerping mogen wij beantwoorden met de vraag of niet elke wetenschap hare gegevens heeft, waarop ze gevestigd is. Van den natuurkundige wordt niet gevergd, dat hij het voorhanden zijn eener natuur aantoone of zelf eene natuur voortbrenge, alvorens hij zich gaat zetten tot zijn hem toegewezen werk. Wel verre, dat de Godgeleerdheid, al wordt zij niet zelden dus geteekend en bepaald, een zamenstel wezen zou van vastgestelde, onveranderlijke leeringen, die men op uiterlijke autoriteit moet beamen, met streng verbod van onderzoek en ontwikkeling tot de uitwerping van het gebrekkig menschelijke en onware, met last aan het denken om te zwijgen, is integendeel hare taak eene moeitevolle en verheffende, den edeldenkende en waarheidlievende waardig: de geestelijke, godsdienstige waarheden, waarvan zij heilig gelooft — zij kan dit niet nalaten, niet veranderen — dat ze onder het bereik van den mensch liggen en niet meêdogenloos weggeborgen zijn, verre, zeer verre, achter onoverklimbare berggevaarten, aan gene zijde van wijdgapende afgronden of onmetelijke zeeën, die waarheden, voor zoo ver dat mogelijk is, want God alleen kent ze geheel, gelijk hij alleen den sleutèl der volmaakte kennis van alles, ook van de zinnelijke wereld heeft, ook verstandelijk te bereiken, te schiften, te verbinden, in te dringen tot haar aard, haar onderling verband, levenswekkende kracht. Daaraan is eeuwen lang gearbeid, en dat die arbeid nog niet voltooid is, ontmoedigt

Sluiten