Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

c. In de ontwikkeling van onzen geest.

Daarnaast staat dan de geestescultuur, het eigene van boer en boerenstand zelf. Hier moet allereerst worden gestreden tegen vervlakking en uitwissching. Er is al zooveel verwoest ten dezen, zooveel schoons verloren geraakt en vervangen door wansmaak of schijn. Het is eigenlijk de valsche zucht om de stad na te doen. Dat een boer „mijnheer" wil zijn en de boerin „mevrouw" genoemd worden. Dat ze vormen en manieren van stadsbewoners gaan naapen. Niet te vergeten ook: taal, kleeding en huisraad! Valsche schaamte drijft daartoe, alsof men door deze dingen meer waard wordt. De werkelijkheid is doorgaans vlak omgekeerd en de ingebeelde winst bestaat meestal in schijn-cultuur, die in de stad al zooveel holle menschen zonder inhoud heeft gekweekt. Vecht er tegen, dat ook de boerenstand er niet door bedorven wordt. Neen, ik wil u niet met alle geweld in kleederdracht steken of houden, u niet laten voorttobben met allerlei ouderwetsche, onhandige en bewerkelijke gebruiksartikelen, laten vasthouden aan verouderde zeden en gewoonten! Ik weet, dat heel veel zal moeten verdwijnen. Maar ik waarschuw voor dwaasheden en pleit ervoor, dat ge zoo mogelijk in de plaats van het oude iets nieuws neemt, dat weer past bij het boerenleven, dat een eigen stijl, een eigen type vertoont. Weest uzelf en blijft uzelf, n.1. boeren, Christenboeren! Van groote beteekenis is daarbij m.i. óók, dat meer dan totnutoe boeren, die aan trouwen denken, allereerst uitzien naar een vrouw uit hun stand. Natuurlijk niet om den ouden boerentrots weer in het leven te roepen, alsof een burgermeisje beneden de waardigheid van een boerenzoon (met dik geld!) zou zijn. Dèt nooit! Maar om te bewaren den eigen boerenstand en -stijl. Het is een gevaarlijk onderwerp, dat ik hier aanraak, maar ik waag het erop. Het was niet enkel hoogmoed maar ook bezonken wijsheid, die onze vaderen zoo gekant maakten tegen zoo'n gemengd huwelijk! — Het is een inbreuk op de eigen boerencultuur, die veel verder strekt dan een verliefde jongen en meisje wel beseffen, en die tal van bezwaren meebrengt voor het heele leven, goede uitzonderingen daargelaten vanzelf! Zie dit probleem goed uitgebeeld in: „De roep van het Bloed".

Eigen boerenstijl en -cultuur! Ik noem u enkele kostbare eigenschappen die ge daarvoor bezit.

Eerst: de degelijkheid. Het leven in direct contact met de natuur is zoo gezond voor lichaam èn geest. Het behoedt voor de oppervlakkigheid en het schijnleven, de schijncultuur, waartoe de stad den mensch zoo licht verleidt. Ik noem verder: de soberheid en dé zuinigheid, die van ouds het sieraad van den boerenstand waren. Weelde en verkwisting hebben heel de historie door telkens weer een volk naar den ondergang gevoerd. (Zie ook de geschiedenis van Israël.) Hoezeer ik u dan ook betere tijden en welvaart toewensen, laat ze u nooit verleiden de ouderwetsche boeren-soberheid prijs te geven. In verband daarmee staat het veelzins heilige conservatisme, dat op het platteland de kostbaarste schatten alle tijden door heeft bewaard, waar de stedeling ze achteloos had weggeworpen, verlokt door nieuwe dingen, die prachtig leken, maar waardeloos of erger waren! —

Ik denk hier vooral aan de bewaring van het Woord Gods en de zuivere belijdenis en allerlei vorm van Christelijk leven. Ook waar dat soms enkel vorm is geworden gaat er nog bederfwerende kracht van uit. Het feit ligt ertoe, dat de Kerk in de groote steden hoe langer hoe meer terrein verliest. Ze moet het in hoofdzaak

Sluiten