Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

ging met, Belg ié; VII. De teruggaaf der koloniën■ VIII. De invoering der grondwet; IX. De vervanging of wijziging der Fransche wetgeving.

Uit deze opgave kan vrij nauwkeurig begrepen wor den, wat in de onderscheidene hoofdstukken achtereenvolgens wordt behandeld. Ook hierin ligt eene verdienste. Bondigheid toch en juistheid van uitdrukking vindt men niet, gelijk het den oppervlakkige schijnt, aan het begin der baan, maar eerst na een niet onbelangrijken afstand achter den rug te hebben '). Ten overvloede wellicht zij nog slechts op het volgende gewezen. In het eerste hoofdstuk wordt bepaaldelijk besproken, hoe ook de oude grenzen der Vereenigde Nederlanden werden hersteld, of, gelijk de hoogleeraar Te liegen schrijft, dat „het grondgebied der Vereenigde Nederlanden weder het eigendom 2) werd" — is deze uitdrukking wel zeer gelukkig? — „van den op-

*) Schijn en wezen blijken ook te dezen aanzien niet weinig uiteen te liggen. Naarmate eene voorstelling meer door helderheid uitmunt, ontgaat dikwerf te eer aan velen de omvang der studie, die noodig was om de troebelheid in die mate te doen wijken. De rechtsgeleerde biedt meer waarborg dan de getuige, dat hij zijne mededeelingen niet verdrinke in een wijden omhaal van woorden. Onvervalscht, zonder bijmengselen , en geheel in zich op te nemen wat men bedoelt te lezen, kost menigwerf meer inspanning dan wordt vermoed. Vooral daarin schuilt de moeielijkheid van het „proeven corrigeeren": men leest niet wat er staat, maar wat men vermoedt, dat er staan zal. Als uiterst bekwaam corrector wordt geroemd, wie precies leest, wat gedrukt is. Bepaaldelijk is ten opzichte van den Bijbel voor menigeen het gevaar groot, dat men uit dat Woord eenvoudig leest de van den inhoud zeer verschillende voorstelling, waarmee men den arbeid aanving. Werken over de Heilige Schrift kunnen ons, door het afbreken , het reformeeren van onze minder juiste opvattingen, uitnemend te stade komen om ons te leeren lezen uitsluitend wat die Schrift zegt. Oppervlakkigheid leidt lichtelijk tot miskenning van het historisch beginsel. De Fransche revolutie, waarvan oppervlakkigheid zeker niet het geringste gebrek was, toonde zich dan ook bij uitstek anti-historisch. Geleerdheid was een den geest bezwarende ballast; beschaving eene bemanteling van de menschelijke natuur. Op dit karakter der omwenteling wees ik ook in een geschrift: De Fransche revolutie, bl. 72 en volgg.

J) Ik cursiveer.

Sluiten